Lê Bá Dương - "Lời Thề Cỏ Non" Và Dòng Sông Thạch Hãn Tấm Máu
Trong số những nhân chứng sống của thời hoa lửa khốc liệt tại chiến trường Quảng Trị, nhà báo - nhiếp ảnh gia, chiến sĩ Lê Bá Dương là một cái tên đã đi vào huyền thoại. Anh không chỉ là một người lính dũng cảm giáp mặt với sinh tử, mà còn là tác giả của câu thơ bất tử khắc sâu vào tâm khảm bao thế hệ người Việt Nam.
Lê Bá Dương sinh năm 1950 tại Nghệ An (nguyên quán xã Triệu Ai, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Năm 1968, khi mới 18 tuổi, anh đã khai tăng tuổi để nhập ngũ, trốn nhà vào chiến trường miền Nam. Anh trực tiếp tham gia chiến đấu tại chảo lửa Quảng Trị — nơi được mệnh danh là "tọa độ chết" với 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ năm 1972. Trong những trận đánh giằng co từng tấc đất, Lê Bá Dương đã trải qua hàng chục lần bị thương, nhưng anh vẫn kiên cường bám trụ cùng đồng đội đến ngày chiến thắng.
Sau chiến tranh, dù may mắn trở về với nhiều thương tật trên cơ thể, tâm hồn anh vẫn mãi gửi lại bên dòng sông Thạch Hãn — nơi hàng ngàn đồng đội tuổi mười tám, đôi mươi đã nằm lại dưới đáy sông sâu. Vào Tết Đoan Ngọ năm 1987, khi thả những nhành hoa xuống dòng nước đỏ nặng phù sa để tưởng nhớ bạn bè, anh đã sáng tác hai câu thơ làm nghẹn ngào hàng triệu trái tim:
"Đò lên Thạch Hãn ơi... chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Phai bạc tuổi xuân bờ bãi xá
Rời tay súng lại cầm hoa..."
Trở thành nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh, Lê Bá Dương dành trọn phần đời còn lại để tri ân đồng đội. Anh chính là người khởi xướng phong trào thả hoa trên sông Thạch Hãn mỗi dịp lễ, Tết. Câu chuyện và tâm hồn của người lính Lê Bá Dương mãi là biểu tượng đẹp đẽ về tình đồng chí và lòng biết ơn sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống cho độc lập dân tộc.
