Lê Bình – Người chỉ huy cảm tử trong trận Cái Răng năm 1945
Lê Bình (1924–1945) là một liệt sĩ Việt Nam, nguyên Giám đốc Quốc gia Tự vệ cuộc tỉnh Cần Thơ (nay thuộc Sở Công an thành phố Cần Thơ). Ông được biết đến là người chỉ huy trận tập kích táo bạo vào quân Pháp tại thị trấn Cái Răng ngày 12/11/1945, một trong những trận đánh sớm của lực lượng cách mạng Nam Bộ sau Cách mạng Tháng Tám. Ông sinh khoảng tháng 9 năm 1924 tại xã Sơn Tân, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình trí thức có truyền thống giáo dục. Cha ông là nhà giáo Lê Lương, mẹ là bà Lê Thị Hai, ông là người con thứ tư trong gia đình đông anh em. Nhờ nền tảng gia đình, ông sớm được học hành đầy đủ và từng làm giáo viên tiểu học trước khi tham gia cách mạng. Tháng 1 năm 1945, Lê Bình cùng các anh chị em tham gia phong trào Việt Minh tại Hà Tĩnh. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông được tổ chức điều động vào Nam Bộ công tác trong ngành công an non trẻ, từng giữ chức Trưởng Công an Tân Bình (Sài Gòn), sau đó được giao nhiệm vụ Giám đốc Quốc gia Tự vệ cuộc tỉnh Cần Thơ. Cuối năm 1945, khi thực dân Pháp quay trở lại tái chiếm Nam Bộ, tình hình chiến đấu vô cùng căng thẳng. Với tinh thần chủ động và quyết tâm gây tiếng vang cho phong trào kháng chiến, ông đã xây dựng kế hoạch tập kích vào sở chỉ huy quân Pháp tại Cái Răng. Tối ngày 12/11/1945, Lê Bình trực tiếp chỉ huy một tổ cảm tử gồm bốn chiến sĩ, cải trang tiếp cận mục tiêu. Lợi dụng yếu tố bất ngờ, lực lượng của ông đã nổ súng tiêu diệt và làm bị thương một số binh lính Pháp, trong đó có sĩ quan chỉ huy đồn. Sau đó, ông dũng cảm tiến lên cột cờ, kéo cờ Pháp xuống và treo cờ đỏ sao vàng. Tuy nhiên, khi quân Pháp phản kích, ông đã hy sinh ngay tại trận địa cùng toàn bộ đồng đội. Dù trận đánh kết thúc trong hy sinh, nhưng hành động cảm tử của Lê Bình đã tạo tiếng vang lớn, góp phần cổ vũ tinh thần kháng chiến của nhân dân Nam Bộ trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp. Sau trận đánh, tên ông được người dân dùng để đặt cho chợ Cái Răng và nhiều địa danh khác, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với người chỉ huy trẻ tuổi dũng cảm. Ngày 4/5/1959, ông và các đồng đội được Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên dương liệt sĩ. Về sau, tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học tại Cần Thơ và Hà Tĩnh, đồng thời được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Lê Bình là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ thanh niên trí thức sớm giác ngộ cách mạng, sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc, để lại dấu ấn sâu đậm trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ.
