LÊ ĐẠI HÀNH - VỊ HOÀNG ĐẾ KIỆT XUẤT VÀ DẤU ẤN RỰC RỠ TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC
Trong dòng chảy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, Lê Đại Hành (tên thật là Lê Hoàn, 941 – 1005) nổi lên như một nhân vật lịch sử toàn tài. Ông không chỉ là vị hoàng đế lập nên nhà Tiền Lê, mà còn là một nhà quân sự thiên tài, nhà ngoại giao khôn khéo và là người mở đường cho sự phát triển kinh tế, văn hóa của đất nước ở thế kỷ X.
Từ vị Thập đạo Tướng quân đến ngai vàng vì vận nước
Lê Hoàn sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng đất nay thuộc tỉnh Thanh Hóa (hoặc Hà Nam tùy theo các nguồn sử liệu). Nhờ tài năng vượt trội và chí khí lớn, ông sớm bước vào chốn binh nghiệp, trở thành vị tướng tin cậy của Đinh Tiên Hoàng và được phong chức Thập đạo Tướng quân – người chỉ huy toàn bộ quân đội Đại Cồ Việt.
Năm 979, vua Đinh Tiên Hoàng cùng con trưởng bị sát hại, Đinh Toàn lên ngôi khi mới 6 tuổi. Nhân lúc triều đình Đại Cồ Việt rối ren, nhà Tống ở phương Bắc lăm le xâm lược, trong khi quân Chiêm Thành phía Nam cũng rình rập. Trước nguy cơ "ngàn cân treo sợi tóc", Thái hậu Dương Vân Nga cùng các đại thần đã đồng lòng trao tấm áo long bào cho Lê Hoàn. Sự chuyển giao quyền lực êm đẹp này thể hiện tinh thần gác lại lợi ích dòng họ để đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, mở ra triều đại Tiền Lê.
Sức mạnh quân sự: "Phá Tống, bình Chiêm"
Ngay sau khi lên ngôi, Lê Đại Hành đã thể hiện tài cầm quân kiệt xuất qua hai chiến công hiển hách:
Đánh tan quân Tống (981): Ông trực tiếp chỉ huy trận chiến trên sông Bạch Đằng và Chi Lăng. Bằng chiến thuật phục kích linh hoạt, ông đã tiêu diệt tướng giặc Hầu Nhân Bảo, đánh bại hoàn toàn ý đồ xâm lược của nhà Tống, bảo vệ vững chắc nền độc lập trẻ tuổi.
Dẹp yên Chiêm Thành (982): Nhằm bảo vệ biên giới phía Nam và khẳng định uy thế quốc gia, Lê Đại Hành tự mình cầm quân chinh phạt Chiêm Thành, giữ vững sự ổn định cho đất nước.
Vị vua đặt nền móng cho ngoại giao và kinh tế
Không chỉ là vị tướng giỏi trên chiến trường, Lê Đại Hành còn là một nhà chính trị tài ba:
Ngoại giao khôn khéo: Sau chiến thắng năm 981, ông chủ động hòa hiếu với nhà Tống. Ông vừa thể hiện sự tôn trọng vừa kiên quyết giữ vững tự tôn dân tộc. Câu chuyện ông từ chối quỳ nhận sắc phong của sứ Tống hay cho diễu binh biểu dương lực lượng đã khiến đối phương phải nể sợ.
Coi trọng nông nghiệp: Lê Đại Hành là vị vua đầu tiên trong lịch sử Việt Nam khởi xướng Lễ tịch điền (tự mình xuống ruộng cày) vào xuân năm 987 để khuyến khích dân chúng sản xuất. Ông cũng cho đào nhiều tuyến kênh rạch, mở mang giao thông, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế thương mại.
Di sản sống mãi với thời gian
Đại Việt Sử Ký Toàn Thư từng nhận định về Lê Đại Hành: "Vua trừ trong ngoại hối, làm mạnh nước nhà, khôi phục lại quốc thống". Nhờ sự vững vàng của ông, Đại Cồ Việt không chỉ vượt qua giai đoạn hiểm nghèo nhất mà còn tích lũy đủ sức mạnh để làm tiền đề cho sự ra đời của thời kỳ phát triển rực rỡ dưới triều Lý sau này.
Lê Đại Hành qua đời năm 1005, để lại một sự nghiệp lẫy lừng. Tên tuổi của ông đã trở thành biểu tượng cho bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quật cường của con người Việt Nam qua muôn thế hệ.



