Lê Doãn Nhã - Vị thủ lĩnh nghĩa quân kiên cường trên quê hương Nghệ An
Lê Doãn Nhã là chí sĩ yêu nước quê huyện Đông Thành, tỉnh Nghệ An. Xuất thân từ con đường khoa cử, ông từng làm quan dưới triều Nguyễn. Khi thực dân Pháp xâm lược, ông từ bỏ cuộc sống quan trường, đứng lên tổ chức lực lượng kháng chiến, trở thành một thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào chống Pháp tại Nghệ An cuối thế kỷ XIX.
Từ người đỗ đạt đến chốn quan trường
Lê Doãn Nhã sinh năm 1837 tại xã Trường Sơn, huyện Đông Thành, tỉnh Nghệ An. Sinh trưởng trong thời kỳ đất nước đứng trước nhiều biến động, ông theo đuổi con đường học vấn và tham gia khoa cử để lập thân, phụng sự đất nước.
Năm Đinh Mão 1867, ông đỗ Cử nhân. Đến năm 1871, ông tiếp tục đỗ Phó bảng và được bổ nhiệm làm quan. Trong quá trình công tác, ông từng giữ chức Sơn phòng sứ tỉnh Nghệ An, đảm nhiệm những công việc liên quan đến quản lý địa phương và bảo vệ vùng đất được giao.
Từ bỏ quan trường, đứng lên chống Pháp
Khi thực dân Pháp mở rộng xâm lược, tình hình đất nước ngày càng nguy cấp. Trước cảnh quê hương bị đe dọa, Lê Doãn Nhã cùng những người yêu nước tích cực tổ chức lực lượng chống Pháp.
Ông quyết định đem cả gia quyến vào chiến khu, xây dựng một lòng chiến đấu chống quân xâm lược. Hành động ấy thể hiện sự lựa chọn dứt khoát của ông: đặt vận mệnh đất nước lên trên cuộc sống riêng, sẵn sàng chấp nhận gian khổ để bảo vệ quê hương.
Một thủ lĩnh được nhân dân kính trọng
Trong quá trình hoạt động, Lê Doãn Nhã không chỉ trực tiếp tham gia kháng chiến mà còn nhận được sự ủng hộ của nhân dân địa phương. Theo tư liệu được ghi lại, sau khi ông hy sinh, người dân Nghệ An còn truyền tụng và bày tỏ sự kính trọng đối với ông.
Sự gắn bó với nhân dân là một dấu ấn đáng chú ý trong cuộc đời Lê Doãn Nhã. Ông không đơn thuần là một người từng làm quan, mà còn là người sẵn sàng rời bỏ vị trí của mình để đứng về phía cuộc đấu tranh của dân tộc.
Khí tiết người chí sĩ cuối thế kỷ XIX
Lê Doãn Nhã qua đời năm 1888, trong giai đoạn phong trào chống Pháp diễn ra quyết liệt tại Nghệ An và nhiều địa phương khác. Cuộc đời ông phản ánh tinh thần của những sĩ phu yêu nước cuối thế kỷ XIX: từ con đường khoa cử bước vào quan trường, rồi lựa chọn đấu tranh khi đất nước lâm nguy.
Dù phong trào kháng chiến phải đối mặt với nhiều khó khăn, tinh thần dấn thân và lòng yêu nước của ông vẫn là một phần trong truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Nghệ An.
Lê Doãn Nhã – gác lại công danh, đem trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp chống ngoại xâm.
