Lê Đức Thọ: "Bàn tay sắt" trên bàn đàm phán Paris (1911 - 1990)
Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, nếu Đại tướng Võ Nguyên Giáp là linh hồn của các chiến dịch quân sự, thì đồng chí Lê Đức Thọ (tên thật là Phan Đình Khải, quê ở Nam Định) là vị tư lệnh tối cao trên mặt trận ngoại giao. Tên tuổi của ông gắn liền với Hội nghị Paris (1968 - 1973), cuộc đàm phán dài nhất và cam go nhất trong lịch sử thế kỷ 20.
Được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng cử làm Cố vấn đặc biệt của Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Lê Đức Thọ bước vào bàn đàm phán với tư thế của một người chiến thắng. Đối thủ của ông là Henry Kissinger - Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ, một con cáo già lọc lõi của nền ngoại giao phương Tây. Trong suốt 5 năm đọ trí, Lê Đức Thọ đã thể hiện một bản lĩnh chính trị kim cương, lập luận sắc sảo, đanh thép nhưng cũng vô cùng linh hoạt. Bằng chiến thuật "vừa đánh vừa đàm", ông đã phối hợp nhịp nhàng những thắng lợi trên chiến trường (như Điện Biên Phủ trên không) thành những đòn giáng chí mạng trên bàn hội nghị.
Có lần, khi Kissinger cố tình đe dọa bằng sức mạnh ném bom của Mỹ, Lê Đức Thọ đã đập bàn, thẳng thắn đáp trả: "Chúng tôi đã đánh nhau với các ông hơn mười năm và cũng đã đàm phán 5 năm rồi. Các ông không thể dùng đe dọa với chúng tôi được đâu!". Chính bản lĩnh ấy đã buộc Mỹ phải nhượng bộ và ký kết Hiệp định Paris 1973, rút toàn bộ quân viễn chinh về nước. Cuối năm 1973, Ủy ban Nobel quyết định trao giải Nobel Hòa bình chung cho Lê Đức Thọ và Kissinger. Tuy nhiên, bằng lòng tự trọng và sự khẳng khái của một người chiến thắng, ông đã thẳng thừng từ chối nhận giải thưởng này, với lý do hòa bình chưa thực sự lập lại trên đất nước Việt Nam và ông không thể đứng ngang hàng với kẻ xâm lược. Khí phách ấy đã làm chấn động truyền thông thế giới, biến ông thành một huyền thoại ngoại giao bất tử.
