LÊ ĐỨC THỌ: NHÀ ĐÀM PHÁN BÍ MẬT VỚI KISSINGER VÀ NGƯỜI TỪ CHỐI GIẢI NOBEL HÒA BÌNH
Người con của đất Nam Định
Lê Đức Thọ, tên thật là Phan Đình Khải, sinh năm 1911 ở Nam Định, trong một gia đình nông dân nghèo. Ông tham gia hoạt động yêu nước từ khi còn rất trẻ, gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1930, khi cách mạng đang phát triển mạnh mẽ.
Không lâu sau, ông bị thực dân Pháp bắt, kết án và đày ra Côn Đảo.
Những năm tháng tù đày
Ông bị giam nhiều năm ở Côn Đảo, rồi ở một số nhà tù khác trong đó có Sơn La. Những năm tháng ấy hết sức khắc nghiệt, nhưng ông cùng đồng chí đã tổ chức học tập, đấu tranh, giữ vững tinh thần.
Sau Cách mạng tháng Tám, ông được trả tự do và tiếp tục hoạt động cách mạng, giữ nhiều trọng trách trong Đảng, đặc biệt là công tác tổ chức cán bộ.
Cố vấn đặc biệt tại Hội nghị Pa-ri
Năm 1968, khi hội nghị Pa-ri về Việt Nam khai mạc, ông được cử làm Cố vấn đặc biệt của đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bên cạnh các phiên họp chính thức, ông còn trực tiếp thương lượng bí mật với đại diện Mỹ, đặc biệt là Henry Kissinger, để tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh.
Những cuộc gặp bí mật ấy kéo dài nhiều năm, đầy căng thẳng, đòi hỏi bản lĩnh, sự kiên nhẫn và tinh thần quyết đoán.
Hiệp định Pa-ri và giải Nobel
Ngày 27 tháng 1 năm 1973, Hiệp định Pa-ri được ký kết, mở đường cho việc Mỹ rút quân. Cuối năm 1973, ông được trao giải Nobel Hòa bình cùng với Kissinger, nhưng ông đã từ chối nhận giải, vì cho rằng hòa bình thật sự vẫn chưa được lập lại ở Việt Nam.
Quyết định đó thể hiện lập trường kiên định của ông.
Những năm cuối đời
Sau năm 1975, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong Đảng, nhất là trong lĩnh vực tổ chức. Ông qua đời năm 1990.
Cuộc đời ông gắn với những năm tháng quan trọng nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ trên mặt trận ngoại giao.
Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ
• Kiên nhẫn, bản lĩnh trên bàn đàm phán.
• Kiên định lập trường, đặt lợi ích dân tộc lên trên danh vọng cá nhân.
• Kết hợp đấu tranh quân sự và ngoại giao.
• Bài học: đàm phán thành công cần có sức mạnh thực tế và ý chí vững vàng.
