Lê Đức Thọ – Những trọng trách sau ngày đất nước thống nhất

Thắng lợi năm 1975 mở ra thời kỳ đất nước thống nhất nhưng cũng đặt ra những nhiệm vụ hết sức nặng nề. Bộ máy tại hai miền cần được sắp xếp, nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá phải khôi phục và đội ngũ cán bộ phải thích ứng với yêu cầu quản lý đất nước trong hòa bình.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng tháng 12 năm 1976, Lê Đức Thọ thay mặt Bộ Chính trị trình bày báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ Đảng. Ông tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và trở lại làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương.

Công tác tổ chức sau thống nhất có quy mô và mức độ phức tạp rất lớn. Nhiều cán bộ từng hoạt động trong chiến tranh được bố trí vào chính quyền, cơ quan kinh tế và các địa phương mới giải phóng. Quá trình sắp xếp phải vừa bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, vừa chú ý đặc điểm và đội ngũ tại chỗ.

Lê Đức Thọ tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đánh giá cán bộ qua công việc. Thành tích trong chiến tranh là một cơ sở quan trọng nhưng không tự động bảo đảm khả năng quản lý kinh tế và xã hội. Cán bộ phải tiếp tục học tập, thay đổi phương pháp và chịu trách nhiệm về kết quả thực tế.

Từ giữa năm 1977, tình hình biên giới Tây Nam trở nên căng thẳng do các cuộc tiến công của lực lượng Khmer Đỏ. Lê Đức Thọ được Bộ Chính trị phân công phụ trách công tác đặc biệt, theo dõi tình hình biên giới và tham gia nhiệm vụ giúp đỡ lực lượng cách mạng Campuchia.

Đầu tháng 11 năm 1978, tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông thay mặt Bộ Chính trị tiếp xúc các đại biểu Campuchia nổi dậy chống chế độ diệt chủng Pol Pot. Cuối tháng đó, tổ chức cách mạng của những người Campuchia yêu nước được củng cố để lãnh đạo cuộc đấu tranh.

Ngày 7 tháng 1 năm 1979, chế độ Khmer Đỏ tại Phnom Penh sụp đổ. Lê Đức Thọ có mặt tại Campuchia để tham gia chỉ đạo công tác giúp đỡ lực lượng bạn ổn định tình hình. Trong hoàn cảnh hậu quả diệt chủng hết sức nặng nề, việc khôi phục chính quyền, cứu đói và tổ chức đời sống là nhiệm vụ cấp bách.

Tháng 8 năm 1979, Bộ Chính trị thành lập Ban phụ trách công tác Campuchia do Lê Đức Thọ làm trưởng ban. Từ năm 1979 đến năm 1982, ông còn đảm nhiệm vai trò Trưởng đoàn chuyên gia Việt Nam bên cạnh Chính phủ Campuchia và làm việc với lãnh đạo nước bạn.

Năm 1983, Lê Đức Thọ được chỉ định làm Phó chủ tịch Ủy ban Quốc phòng của Đảng. Trách nhiệm này cho thấy dù chủ yếu gắn với công tác tổ chức, ông vẫn tiếp tục tham gia những vấn đề chiến lược liên quan đến quốc phòng và bảo vệ đất nước.

Năm 1986, trước Đại hội VI, ông được giao làm Trưởng Tiểu ban nhân sự. Đất nước đang đứng trước yêu cầu đổi mới, đồng thời cần chuẩn bị một thế hệ lãnh đạo mới. Công tác nhân sự vì thế không chỉ là sắp xếp con người mà còn liên quan trực tiếp đến định hướng phát triển trong giai đoạn tiếp theo.

Tại Đại hội VI tháng 12 năm 1986, Lê Đức Thọ cùng các đồng chí Trường Chinh và Phạm Văn Đồng không tiếp tục tham gia Ban Chấp hành Trung ương. Các nhà lãnh đạo thuộc thế hệ cách mạng tiền bối chuyển giao trách nhiệm cho lớp kế tiếp và được Đại hội cử làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương.

Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động, Lê Đức Thọ rời những vị trí điều hành trực tiếp. Tuy nhiên, kinh nghiệm của ông vẫn được tham khảo trong những vấn đề quan trọng. Cuộc chuyển giao năm 1986 trở thành chặng cuối trong sự nghiệp của một người đã dành phần lớn cuộc đời cho việc tìm kiếm, đào tạo và bố trí cán bộ.