LÊ DUY ỨNG – NGƯỜI HỌA SĨ CHIẾN TRƯỜNG VÀ BỨC TRANH VẼ BẰNG MÁU
Có những câu chuyện lịch sử khiến người đọc nhớ mãi không phải vì những chiến công vang dội, mà bởi một hình ảnh vô cùng bi tráng và giản dị. Câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng, người con của quê hương Quảng Bình, chính là một minh chứng lịch sử sâu sắc như thế.
Lê Duy Ứng sinh năm 1947. Những năm tháng tuổi trẻ của ông gắn liền với cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ. Năm 1971, khi đang là sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội, ông gác lại bút nghiên để lên đường nhập ngũ, trở thành một chiến sĩ - họa sĩ chiến trường. Trong điều kiện bom đạn ác liệt, ranh giới giữa sự sống và cái chết vô cùng mong manh, người lính trẻ ấy đã chiến đấu bằng một thứ vũ khí đặc biệt: giá vẽ và cây bút ký họa để ghi lại thực tế chiến trường.
Trong những trang sử về Lê Duy Ứng, điều làm lay động lòng người nhất là khoảnh khắc ông dùng chính máu từ đôi mắt bị thương của mình để vẽ chân dung Bác Hồ và lá cờ Tổ quốc. Nghe qua tưởng chừng như một huyền thoại. Một người lính khi trúng đạn, hai mắt hỏng hoàn toàn, rơi vào sự đau đớn tột cùng và cái chết cận kề, nhưng thay vì tuyệt vọng, ông đã dùng chút sức lực cuối cùng để tạo nên một biểu tượng của niềm tin. Lê Duy Ứng đã dùng ngón tay, thấm dòng máu đang chảy ròng ròng từ đôi mắt để vẽ nên bức phác thảo thiêng liêng ấy.
Đằng sau câu chuyện về bức huyết họa, đó là phẩm chất cao quý của người chiến sĩ cách mạng: lòng trung thành tuyệt đối, tình yêu Tổ quốc mãnh liệt và tinh thần lạc quan, kiên cường ngay cả trong hoàn cảnh bi đát nhất.
Từ ngày nhập ngũ cho đến thời khắc định mệnh, Lê Duy Ứng đã hành quân qua các chiến trường khốc liệt như Quảng Trị, đường Trường Sơn. Theo tư liệu lịch sử, ông đã sáng tác hàng ngàn bức ký họa ngay trong giao tranh. Những tác phẩm ấy cho thấy nhiệt huyết và tinh thần cống hiến của một người nghệ sĩ mặc áo lính. Nhưng điều đọng lại sâu sắc hơn cả vẫn là cách ông luôn tìm cách giữ lại cái đẹp và niềm tin giữa bom đạn tàn khốc.
Trong những năm tháng kháng chiến, Lê Duy Ứng không chỉ là một người lính xông pha nơi tiền tuyến. Bằng tài năng của mình, ông còn dùng những bức ký họa để cổ vũ tinh thần chiến đấu của đồng đội, ghi lại hình ảnh những người mẹ, người chị và nhân dân bám trụ quê hương. Điều đó cho thấy cuộc kháng chiến không chỉ diễn ra bằng súng đạn, mà còn là mặt trận của văn hóa và tư tưởng. Người lính chiến đấu để bảo vệ đất nước, còn nghệ thuật trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho họ tiến bước.
Những năm tháng chiến đấu trọn vẹn với đôi mắt sáng của Lê Duy Ứng đã khép lại vào ngày 28 tháng 4 năm 1975. Trong trận đánh ác liệt tại căn cứ Nước Trong (sát cửa ngõ Sài Gòn), ông bị trúng mảnh đạn chống tăng, hỏng hoàn toàn hai mắt. Ngỡ mình sắp hy sinh, trong bóng tối bao trùm, ông đã quỳ xuống, sờ soạng tìm tờ giấy, thấm máu từ đôi mắt mình vẽ nên chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng lá cờ Tổ quốc, kèm theo dòng chữ: "Ánh sáng niềm tin!". Năm ấy, ông vừa tròn 28 tuổi.
Hai mươi tám tuổi – độ tuổi thanh xuân với biết bao ước mơ và hoài bão. Dù may mắn được cứu sống, nhưng Lê Duy Ứng đã gửi lại vĩnh viễn ánh sáng đôi mắt và một phần tuổi trẻ của mình cho đất nước trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến.
Với những cống hiến phi thường và bức huyết họa đi vào lịch sử, ông đã được trao tặng nhiều huân, huy chương cao quý. Năm 2013, Đại tá, họa sĩ Lê Duy Ứng vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, khi chiến tranh đã lùi xa, thế hệ sau được sống, học tập và phát triển trong hòa bình. Sự biết ơn đối với những người đã hy sinh xương máu không chỉ dừng lại ở những bó hoa hay phút mặc niệm, mà được thể hiện qua hành động thiết thực: sống có trách nhiệm, trân trọng giá trị của hòa bình và nỗ lực cống hiến cho quê hương, đất nước.
Họa sĩ Lê Duy Ứng đã để lại ánh sáng đôi mắt mình trên chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng câu chuyện về ông vẫn còn đó, như một bài ca về lòng dũng cảm, sự tài hoa và tình yêu Tổ quốc vĩ đại. Trong dòng chảy ký ức của dân tộc, hình ảnh người họa sĩ chiến trường gục trên giá vẽ cùng bức tranh bằng máu sẽ mãi là một biểu tượng thiêng liêng của “thời hoa lửa” – nơi tuổi trẻ đã được dâng hiến trọn vẹn cho độc lập, tự do của đất nước.
