Lễ duyệt binh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam
Mùa đông năm 1954, Hà Nội vừa bước qua những ngày đầu của hòa bình sau chín năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Khắp các con phố rợp cờ đỏ sao vàng, niềm vui hiện rõ trên gương mặt của mỗi người dân khi Thủ đô được giải phóng và Chính phủ, Trung ương Đảng cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh chuẩn bị trở về làm việc tại Hà Nội. Trong không khí thiêng liêng ấy, một sự kiện đặc biệt được chuẩn bị chu đáo: Lễ duyệt binh ngày 1 tháng 1 năm 1955 tại Quảng trường Ba Đình – cuộc duyệt binh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam sau khi đất nước giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Đối với Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phước, đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Khi mới 25 tuổi, ông được giao làm Chỉ huy trưởng Khối Chiến sĩ thi đua toàn quân tham gia lễ duyệt binh. Đó không chỉ là niềm vinh dự của riêng cá nhân ông mà còn là niềm tự hào của Tiểu đoàn 375, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304 – đơn vị đã lập nhiều chiến công trên các chiến trường.
Những ngày chuẩn bị cho buổi lễ, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ miệt mài luyện tập với tinh thần nghiêm túc và kỷ luật cao. Từng bước chân, từng động tác chào, từng hàng quân đều được rèn luyện tỉ mỉ. Ai cũng hiểu rằng mình đang đại diện cho hình ảnh của Quân đội nhân dân Việt Nam trước toàn thể đồng bào và bạn bè quốc tế. Vì vậy, dù thời tiết rét buốt hay mưa phùn kéo dài, không một ai lơ là nhiệm vụ.
Sáng ngày 1 tháng 1 năm 1955, Quảng trường Ba Đình rực rỡ cờ hoa. Hàng vạn người dân Thủ đô và các địa phương có mặt từ rất sớm để chứng kiến sự kiện lịch sử. Khi tiếng nhạc hùng tráng vang lên, các khối duyệt binh lần lượt tiến qua lễ đài trong đội hình ngay ngắn, bước chân đều tăm tắp. Trên lễ đài, Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Đại tướng Võ Nguyên Giáp mỉm cười vẫy chào các đơn vị.
Đối với những người lính năm ấy, giây phút bước qua Quảng trường Ba Đình là khoảnh khắc không thể nào quên. Họ từng là những chiến sĩ vượt núi băng rừng, chiến đấu bằng súng trường, lựu đạn, có khi chỉ với những vũ khí thô sơ. Nay họ xuất hiện trong đội hình chính quy, thể hiện sự trưởng thành của một quân đội cách mạng đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.
Cuộc duyệt binh không chỉ là màn biểu dương lực lượng. Đó còn là lời khẳng định với nhân dân cả nước và bạn bè thế giới rằng Việt Nam đã có một quân đội chính quy, vững mạnh, đủ sức bảo vệ nền độc lập vừa giành được. Đồng thời, buổi lễ cũng gửi gắm khát vọng cháy bỏng về một ngày đất nước sẽ được thống nhất, Bắc – Nam sum họp một nhà.
Bảy mươi năm đã trôi qua, nhiều người tham gia buổi lễ hôm ấy nay không còn nữa. Nhưng những hình ảnh còn lưu lại trong các thước phim tư liệu vẫn nhắc nhớ về một thời kỳ hào hùng của dân tộc. Lễ duyệt binh ngày 1 tháng 1 năm 1955 mãi mãi là dấu mốc quan trọng trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam và là biểu tượng của ý chí, lòng tự hào và khát vọng hòa bình của cả dân tộc.
Mỗi lần nhắc đến sự kiện ấy, những người lính năm xưa như Thiếu tướng Nguyễn Văn Phước vẫn không giấu được niềm xúc động. Với họ, được đứng trong đội hình duyệt binh đầu tiên của đất nước là niềm vinh dự lớn lao, là ký ức đẹp nhất của tuổi trẻ và là món quà tinh thần vô giá để truyền lại cho các thế hệ mai sau.
