Lễ gắn tên phố Đặng Trần Đức: Vinh danh nhà tình báo lỗi lạc

PLVN) - Cuộc đời hoạt động và những chiến công oanh liệt của Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (LLVTND) Đặng Trần Đức đã làm rạng danh trang sử hào hùng của quê hương Thanh Trì, của Thủ đô Hà Nội.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, rất nhiều điệp viên của ta đã hoạt động bí mật để khai thác tin tức, phục vụ kháng chiến. Thiếu tướng Đức cũng là một điệp viên như thế, nhưng vị trí công tác của ông rất đặc biệt: Ông hoạt động ngay trong sào huyệt cơ quan tình báo của đối phương - Phủ Đặc ủy Trung ương tình báo Việt Nam Cộng hòa...

Với những chiến công xuất sắc, ông được mệnh danh là một trong những “át chủ bài” của lực lượng tình báo Việt Nam.

Thiếu tướng Đức nhập ngũ tháng 5/1949. Năm 1950, theo yêu cầu của Đảng và cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta, ông được tổ chức bố trí vào hoạt động trong hàng ngũ địch. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, theo chỉ thị của tổ chức, ông đi theo con đường của đối phương vào hoạt động tại Sài Gòn. Lúc đầu, ông chỉ là một nhân viên kế toán, nhưng với nhãn quan nhạy bén, ông từng bước tiếp cận và ghi điểm trong mắt Trần Kim Tuyến, Giám đốc Sở nghiên cứu chính trị, thực chất là cơ quan mật vụ chống Cộng của chính quyền Ngô Đình Diệm. Đặng Trần Đức với tên Ba Quốc trở thành một trong những “phụ tá trung thành” của Trần Kim Tuyến.

Sau khi vượt qua được những cuộc sát hạch bằng máy kiểm tra nói dối của Mỹ, Đặng Trần Đức ngày càng chiếm được niềm tin của các nhân vật cộm cán trong Phủ Đặc ủy. Nhờ đó, ông được tiếp cận với nhiều các tài liệu quan trọng trong cơ quan tình báo của đối phương. Đặc biệt, ông khéo léo lợi dụng sơ hở và những mâu thuẫn của chính quyền Sài Gòn để củng cố vị trí, tăng cường khả năng thu thập tin tức.

Được đối phương tin dùng ở vị trí ngày càng cao, Ba Quốc càng có điều kiện tiếp xúc với các nhân vật cao cấp trong chính quyền Sài Gòn. Nhờ đó, tin tức khai thác được ngày càng phong phú, không chỉ về an ninh mà cả các kế hoạch quân sự của đối phương, ý đồ giải quyết chiến tranh của Mỹ… Những tin tức, tài liệu được kịp thời gửi lên trên, giúp ta chỉ đạo kịp thời. Ông còn phát hiện một số địa điểm đặt điện đài và các tổ chức gián điệp của đối phương cài ở vùng giải phóng, giúp cho địa phương đánh bắt, ngăn chặn những thiệt hại cho cách mạng. Có lần, từ tin tức của ông, ta đã phá hàng chục tổ chức gián điệp của Mỹ - Việt Nam Cộng hòa cài cắm ở miền Bắc.

24 năm hoạt động trong hàng ngũ địch, nhà tình báo, Thiếu tướng Đặng Trần Đức đã thực hiện nhiều điệp vụ khó khăn: Giải cứu Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh khỏi mật vụ đối phương, cứu Quốc vương Norodom Shihanouk khỏi âm mưu ám sát… Ông đã thu được nhiều tài liệu, tin tức có giá trị của đối phương cho cách mạng. Trong mọi điều kiện và hoàn cảnh, ông luôn giữ vững ý chí, phẩm chất đạo đức người cách mạng và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Trong cuộc đời hoạt động tình báo đặc biệt xuất sắc và bí hiểm của ông, những người thân trong gia đình ông đã chịu nhiều thiệt thòi, hy sinh. Để bảo vệ vỏ bọc cho ông hoạt động, có người đã bị chế độ Sài Gòn bắt bớ, tra tấn, đàn áp. Vợ ông, bà Phạm Thị Thanh cùng các con ở miền Bắc đã phải chịu đựng không ít khổ cực về vật chất và tinh thần nhưng vẫn âm thầm chịu đựng để ông yên tâm hoạt động. Người vợ thứ hai của ông là bà Ngô Thị Xuân, cùng các con ở Sài Gòn cũng hết lòng bao bọc để ông hoàn thành nhiệm vụ khi hoạt động trong địch hậu.

Ngày 6/11/1978, Thiếu tướng Đặng Trần Đức được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Ngoài ra, Thiếu tướng Đức còn vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Độc lập, Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công... và nhiều phần thưởng cao quý khác. Ông qua đời năm 2004.