LÊ HIẾN MAI – NGƯỜI THANH NIÊN BƯỚC VÀO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG

Trung tướng Lê Hiến Mai, tên thật Nguyễn Văn Phường, sinh năm 1918 tại xã Trạch Mỹ Lộc, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội ngày nay. Ông là một trong những vị tướng thuộc thế hệ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Con đường hoạt động cách mạng của ông bắt đầu từ những năm cuối thập niên 1930, trong bối cảnh đất nước đang chịu ách thống trị của thực dân Pháp.

Năm 1939, Nguyễn Văn Phường tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1940, ông giữ chức Thư ký Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Phản đế tỉnh Sơn Tây. Đây là thời kỳ phong trào cách mạng gặp rất nhiều khó khăn. Các tổ chức cách mạng phải hoạt động bí mật, cán bộ thường xuyên đứng trước nguy cơ bị bắt, tra khảo và tù đày.

Hoạt động trong phong trào thanh niên giúp Nguyễn Văn Phường có điều kiện rèn luyện khả năng tuyên truyền, tổ chức và vận động quần chúng. Ông từng bước trưởng thành trong thực tiễn, hình thành bản lĩnh của một người cán bộ cách mạng.

Từ năm 1941 đến năm 1944, ông bị thực dân Pháp bắt và giam giữ tại nhiều nơi. Nhà tù trở thành một trường học đặc biệt đối với những người cộng sản. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, bị kiểm soát và đàn áp, những người tù chính trị vẫn tìm cách học tập, trao đổi và giữ vững niềm tin.

Một chi tiết đáng nhớ là trong thời gian bị giam, Nguyễn Văn Phường đã tìm cách ghi chép, biên soạn tài liệu về lịch sử Đảng Cộng sản Đông Dương. Sau này, cuốn lược sử ấy được ông trao tặng cho Bảo tàng Quân đội, trở thành một tư liệu có giá trị.

Tháng 8 năm 1944, ông vượt ngục và trở về hoạt động cách mạng. Từ đây, cuộc đời ông bước sang một giai đoạn mới: trực tiếp tham gia lực lượng vũ trang và đảm nhiệm những nhiệm vụ ngày càng quan trọng.

Nhìn lại những năm 1939–1944, có thể thấy đây là giai đoạn đặt nền móng cho sự nghiệp của Lê Hiến Mai. Từ một thanh niên hoạt động bí mật, trải qua tù đày nhưng không khuất phục, ông đã trở thành một cán bộ có bản lĩnh và kinh nghiệm, chuẩn bị bước vào những năm tháng chiến đấu quyết liệt của cách mạng Việt Nam.