Lê Hoàn
Lê Hoàn (941–1005), thường gọi là Lê Đại Hành, là một vị tướng tài và hoàng đế có công lớn trong việc bảo vệ nền độc lập của Đại Cồ Việt, đặc biệt là chiến thắng quân Tống năm 981 và cuộc chinh phạt Chiêm Thành năm 982.
Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị sát hại.
Người kế vị là Đinh Toàn còn nhỏ.
Trong lúc triều đình gặp biến động, quân nhà Tống chuẩn bị đưa quân sang xâm lược Đại Cồ Việt.
Trước tình hình nguy cấp, các tướng lĩnh và triều thần tôn Lê Hoàn lên nắm quyền chỉ huy quân đội.
Năm 980, Lê Hoàn lên ngôi Hoàng đế, mở đầu nhà Tiền Lê.
Đây là chiến công nổi bật nhất của Lê Hoàn.
Năm 981, quân Tống tiến vào Đại Cồ Việt bằng cả đường bộ và đường thủy.
Lê Hoàn trực tiếp tổ chức kháng chiến.
Quân Đại Cồ Việt đã chiến đấu quyết liệt và giành nhiều thắng lợi.
Các trận đánh quan trọng diễn ra tại khu vực:
Bạch Đằng
Chi Lăng
Kết quả, quân Tống thất bại và phải rút quân
Sau khi đánh bại quân Tống, Lê Hoàn tiếp tục củng cố đất nước.
Năm 982, ông đem quân tiến đánh Chiêm Thành do quan hệ giữa hai nước có nhiều căng thẳng.
Quân Đại Cồ Việt giành thắng lợi, góp phần củng cố vị thế của quốc gia.
Lê Hoàn tiếp tục sử dụng Hoa Lư làm kinh đô.
Ông chú trọng:
Củng cố quân đội.
Xây dựng chính quyền.
Phát triển sản xuất.
Ổn định đất nước sau chiến tranh.
Duy trì quan hệ ngoại giao với nhà Tống.
Ông cũng quan tâm đến nông nghiệp và từng tổ chức lễ cày ruộng, thể hiện sự coi trọng sản xuất nông nghiệp.
Lê Hoàn mất năm 1005, thọ khoảng 64 tuổi.
Sau khi ông mất, nhà Tiền Lê tiếp tục tồn tại nhưng dần suy yếu. Đến năm 1010, Lý Công Uẩn lên ngôi, lập ra nhà Lý.
