Lê Hoàn – Giữ vững nền độc lập trong cuộc kháng chiến chống Tống năm 981
Sau biến cố của triều Đinh, đất nước đứng trước nguy cơ xâm lược của nhà Tống. Năm 980, Lê Hoàn lên ngôi hoàng đế, lập ra nhà Tiền Lê và trực tiếp tổ chức lực lượng chống quân Tống. Thắng lợi năm 981 góp phần bảo vệ nền độc lập của Đại Cồ Việt trong những năm đầu xây dựng quốc gia tự chủ.
Cuối thế kỷ X, nền độc lập của Đại Cồ Việt vừa được củng cố thì đất nước lại đứng trước một thử thách lớn. Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trai trưởng Đinh Liễn bị sát hại. Người kế vị còn nhỏ tuổi, trong khi nội bộ triều đình gặp nhiều biến động. Ở phía bắc, nhà Tống nhận thấy tình hình bất ổn và chuẩn bị đưa quân tiến đánh Đại Cồ Việt.
Trong hoàn cảnh ấy, Lê Hoàn là một nhân vật giữ vai trò quan trọng trong triều đình nhà Đinh. Ông đang nắm giữ binh quyền và đảm nhiệm trách nhiệm tổ chức lực lượng bảo vệ đất nước. Khi nguy cơ chiến tranh ngày càng rõ ràng, yêu cầu về một người có đủ khả năng trực tiếp điều hành triều đình và chỉ huy quân đội trở nên cấp thiết.
Năm 980, Lê Hoàn được đưa lên ngôi hoàng đế, mở đầu nhà Tiền Lê. Việc chuyển giao quyền lực diễn ra trong một hoàn cảnh đặc biệt: quốc gia vừa trải qua biến động chính trị bên trong, trong khi một cuộc tiến công từ bên ngoài đang đến gần. Vì vậy, nhiệm vụ trước mắt của triều đình mới là nhanh chóng ổn định tình hình và chuẩn bị lực lượng chống xâm lược.
Năm 981, quân Tống tiến vào Đại Cồ Việt theo cả đường bộ và đường thủy. Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và chỉ huy cuộc kháng chiến. Quân dân Đại Cồ Việt tiến hành chống trả trên nhiều hướng, ngăn cản sự phối hợp của các lực lượng đối phương và từng bước làm thất bại kế hoạch tiến công.
Cuộc chiến diễn ra trong điều kiện nhà nước Đại Cồ Việt khi ấy vẫn còn rất trẻ. Chỉ hơn bốn thập niên trước, Ngô Quyền giành chiến thắng trên sông Bạch Đằng; và mới năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lập nước Đại Cồ Việt. Vì vậy, cuộc kháng chiến năm 981 không chỉ là một cuộc đối đầu quân sự mà còn là thử thách đối với khả năng tồn tại của một quốc gia vừa giành và củng cố quyền tự chủ.
Sau những trận giao chiến, quân Tống chịu tổn thất và phải rút lui. Cuộc kháng chiến năm 981 giành thắng lợi, giúp Đại Cồ Việt bảo vệ được nền độc lập. Sau chiến tranh, nhà Tiền Lê tiếp tục thiết lập quan hệ ngoại giao với nhà Tống, góp phần tạo điều kiện để đất nước bước vào một giai đoạn ổn định hơn.
Khi nguy cơ từ phía bắc tạm thời được giải quyết, Lê Hoàn tiếp tục điều hành đất nước và củng cố chính quyền. Triều Tiền Lê quan tâm đến sản xuất nông nghiệp, giao thông và các hoạt động của quốc gia. Những công việc ấy cho thấy một nhiệm vụ quen thuộc trong lịch sử: sau khi bảo vệ được đất nước trên chiến trường, vẫn cần xây dựng những điều kiện để cuộc sống có thể tiếp tục ổn định trong thời bình.
Ý nghĩa nổi bật trong câu chuyện Lê Hoàn nằm ở cách một quốc gia ứng phó khi nhiều khó khăn xuất hiện cùng lúc. Đại Cồ Việt lúc ấy không chỉ có nguy cơ xâm lược từ bên ngoài mà còn đang trải qua khủng hoảng quyền lực bên trong. Nếu không nhanh chóng ổn định bộ máy và tập hợp lực lượng, khả năng chống lại một cuộc tiến công lớn sẽ càng khó khăn.
Từ đó có thể thấy rằng trước một tình huống khẩn cấp, xác định đúng việc cần ưu tiên là vô cùng quan trọng. Không phải mọi vấn đề đều có thể giải quyết cùng lúc. Trong năm 980–981, nguy cơ trực tiếp đối với sự tồn tại của quốc gia là cuộc xâm lược từ bên ngoài, vì vậy việc tổ chức lực lượng bảo vệ đất nước trở thành nhiệm vụ cấp thiết.
Với người trẻ hôm nay, ý nghĩa ấy có thể được nhìn thấy trong những tình huống rất đời thường. Khi nhiều công việc cùng xuất hiện, chúng ta dễ rơi vào trạng thái muốn giải quyết tất cả ngay lập tức rồi cuối cùng lại không biết bắt đầu từ đâu. Biết nhận diện vấn đề cấp thiết nhất, tập trung nguồn lực để xử lý nó trước rồi mới tiếp tục những nhiệm vụ khác cũng là một năng lực cần được rèn luyện.
Thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Tống năm 981 đã giúp Đại Cồ Việt vượt qua một thử thách lớn ở buổi đầu độc lập. Trong thời điểm đất nước vừa trải qua biến động chính trị và nhà nước còn non trẻ, Lê Hoàn cùng quân dân Đại Cồ Việt đã bảo vệ được thành quả tự chủ mà các thế hệ trước gây dựng. Từ đó, đất nước có thêm điều kiện để tiếp tục củng cố chính quyền và bước tiếp trên con đường xây dựng một quốc gia độc lập.



