Lê Hoàn - người có công giúp đỡ cách mạng năm 1945

Lê Hoàn

Lê Hoàn (941–1005), miếu hiệu Lê Đại Hành, là vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tiền Lê, trị vì nước Đại Cồ Việt từ năm 980 đến 1005. Ông nổi bật với tài năng quân sự, chính trị và là người đặt nền móng cho thời kỳ độc lập bền vững sau nhà Đinh, được tôn vinh là anh hùng dân tộc Việt Nam.

Thông tin chính

• Sinh: 10 tháng 8 năm 941, Ái Châu (Thanh Hóa)

Xuất thân và con đường lên ngôi

Mồ côi từ nhỏ, Lê Hoàn được quan Án Lê Đột nhận làm con nuôi, sớm bộc lộ tư chất phi thường. Dưới triều Đinh Bộ Lĩnh, ông được trọng dụng làm Thập đạo tướng quân, chỉ huy toàn bộ quân đội. Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và thái tử Đinh Liễn bị ám sát (979), Lê Hoàn được triều thần và Thái hậu Dương Vân Nga tôn lập làm vua để chống giặc Tống.

Chiến công và đối ngoại

Năm 981, Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy quân dân đánh tan cuộc xâm lược của nhà Tống triều tại Bạch Đằng và Chi Lăng, giữ vững độc lập. Năm 982, ông thân chinh đánh Chiêm Thành, bắt sống vua Paramesvaravarman I, mở rộng uy thế Đại Cồ Việt. Sau đó, nhà vua thực thi chính sách ngoại giao mềm dẻo, vừa bang giao, vừa khẳng định chủ quyền với phương Bắc.

Xây dựng đất nước

Lê Đại Hành chú trọng phục hồi kinh tế sau chiến tranh: tổ chức lễ Tịch điền cày ruộng đầu xuân để khuyến nông, đào sông Nhà Lê mở tuyến giao thông thủy đầu tiên, phát hành tiền đồng và củng cố bộ máy hành chính. Ông cũng bảo trợ Phật giáo, xem các tăng sĩ như cố vấn triều chính.

Di sản và tôn vinh

Sau khi mất, ông được truy tôn là Minh Càn Quảng Hiếu Hoàng Đế, táng tại Trường Yên (Hoa Lư). Lê Hoàn được xếp trong danh sách 14 anh hùng dân tộc tiêu biểu do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận. Hơn 40 di tích thờ ông hiện còn trên cả nước, đặc biệt tập trung tại cố đô Hoa Lư, Ninh Bìn