Lê Hoàn và đại thắng Chi Lăng - Bạch Đằng (Năm 981)

Năm 979, vua Đinh Tiên Hoàng cùng con trưởng Đinh Liễn bị ám hại, triều đình Hoa Lư rơi vào cảnh rối ren khi Vua kế vị Đinh Toàn mới vừa 6 tuổi. Nhân cơ hội ngàn năm có một này, nhà Tống lập tức cử đại quân thủy bộ chia làm nhiều mũi do tướng Hầu Nhân Bảo chỉ huy tràn sang xâm lược Đại Việt. Trước nguy cơ giang sơn rơi vào tay kẻ thù, Thái hậu Dương Vân Nga vì đại cuộc đã đưa ra quyết định lịch sử: trao tấm áo Long bào cho Thập đạo Tướng quân Lê Hoàn, tôn ông lên làm Vua để thống lĩnh quân dân chống giặc.

Lên ngôi lấy hiệu Lê Đại Hành, ông lập tức đích thân ra mặt trận chỉ huy cuộc kháng chiến. Nhận định thủy quân Tống sẽ tiến theo đường sông Bạch Đằng, Lê Hoàn cho tiếp nối bài học của Ngô Quyền năm xưa, tái lập trận địa cọc ngầm dưới lòng sông nhằm chặn đứng đà tiến của địch. Trên mặt đất, ông bố trí lực lượng phục kích hiểm yếu tại các vùng núi cao. Tháng 4 năm 981, khi thủy quân Tống bị sa bẫy cọc ngầm và tổn thất nặng nề, bộ binh giặc do Hầu Nhân Bảo chỉ huy rơi vào thế cô lập, hoảng loạn rút lui qua ải Chi Lăng (Lạng Sơn). Tại đây, quân ta đã tổ chức mai phục dũng mãnh, tiêu diệt tại chỗ tướng giặc Hầu Nhân Bảo, đánh tan hoàn toàn đạo quân xâm lược.

Chiến thắng Bạch Đằng - Chi Lăng năm 981 đã bảo vệ vững chắc nền độc lập vừa mới phôi thai của nước Đại Cồ Việt. Thắng lợi này buộc triều đại nhà Tống phải xuống nước, nể sợ và chính thức công nhận quyền tự chủ thiêng liêng của nhân dân ta.