LỄ HỘI MỪNG LÚA MỚI CỦA NGƯỜI BRU – VÂN KIỀU
Biểu tượng của sự biết ơn, đoàn kết và văn hoá núi rừng Trường Sơn Lễ hội mừng lúa mới (tiếng Bru – Vân Kiều thường gọi là A Ráp Lơi) là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng nhất của đồng bào Bru – Vân Kiều
Đây là dịp người dân bày tỏ lòng biết ơn trời đất, núi rừng, tổ tiên đã phù hộ cho mùa màng tốt tươi và cầu mong năm mới bình an, đủ đầy. Thời điểm tổ chức Lễ hội thường diễn ra vào Sau khi thu hoạch vụ mùa chính thường vào khoảng tháng 10 – 12 hằng năm . Tuỳ từng bản, lễ hội có thể kéo dài 1–3 ngày Đây là thời điểm nông việc đã xong, cộng đồng vui mừng đón sản vật mới. Công việc chuẩn bị Người Bru – Vân Kiều chuẩn bị lễ hội rất chu đáo: Chọn những bông lúa đẹp nhất làm lễ vật., Mổ gà, mổ heo tùy điều kiện gia đình. Phụ nữ làm rượu đoác, cơm lam, bánh chày (bánh chài). Dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị gùi, chiêng, ché rượu cần. Mọi người góp lễ vật để tổ chức tại nhà già làng hoặc địa điểm sinh hoạt chung của bản. Nghi thức chính của lễ hội Lễ hội mừng lúa mới có nhiều nghi thức mang tính linh thiêng Lễ cúng lúa mới Già làng thay mặt cộng đồng: Dâng bát cơm mới, rượu mới Khấn mời thần lúa, thần rừng, tổ tiên cầu mùa năm tới mưa thuận gió hòa, bản làng yên vui Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn và sự kính trọng với thiên nhiên – quan niệm quan trọng của người Vân Kiều. • Chia lộc Sau lễ cúng, cơm mới được chia cho mọi người trong bản. Ai cũng phải ăn một miếng cơm mới để đón may mắn và sức khỏe. Phần hội – giàu bản sắc Vân Kiều Lễ hội mừng lúa mới rất sôi nổi, vui tươi: Đánh chiêng, múa xoang quanh cây nêu, hát sim, hát lềnh của thanh niên, uống rượu cần, thưởng thức cơm lam, thịt nướng • Thi tài đan gùi, giã gạo, nấu bánh chày , Trò chơi truyền thống: kéo co, đi cà kheo, bắn nỏ… Đây là dịp cộng đồng sum họp, thanh niên gặp gỡ, trẻ em vui chơi, người già kể chuyện truyền thống. Ý nghĩa văn hoá – xã hội Lễ hội mừng lúa mới mang giá trị sâu sắc: Biểu tượng của sự biết ơn đối với trời đất, mùa màng. Gắn kết cộng đồng, tăng sự đoàn kết trong bản làng. Bảo tồn tiếng nói, âm nhạc, lễ nghi của dân tộc Bru – Vân Kiều. Là dịp truyền dạy phong tục cho thế hệ trẻ. Đối với người Vân Kiều, lễ hội là linh hồn của nền văn hoá nương rẫy. Giá trị trong đời sống hiện đại Ngày nay, lễ hội mừng lúa mới vẫn được tổ chức ở nhiều bản làng tại Quảng Trị như: Vĩnh Linh, Hướng Hoá, Đakrông. Nhiều địa phương đưa lễ hội vào: Hoạt động quảng bá văn hóa Du lịch cộng đồng Ngày hội đại đoàn kết, Giáo dục truyền thống trong trường học Qua đó, bản sắc Bru – Vân Kiều tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa.


