Lê Hồng Phong – một cuộc đời dành trọn cho cách mạng

Đồng chí Lê Hồng Phong tên thật là Lê Huy Doãn, sinh năm 1902 trong một gia đình nông dân tại làng Đông Thôn, tổng Thông Lãng, phủ Hưng Nguyên, nay là xã Hưng Thông, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Đồng chí đã trọn đời đấu tranh, hy sinh vì sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc, nêu tấm gương sáng về một nhà lãnh đạo chủ chốt xuất sắc của Đảng, người chiến sĩ cộng sản trung kiên, bất khuất của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Những năm đầu thập niên 1920, Lê Huy Doãn cùng một số thanh niên yêu nước rời Việt Nam. Năm 1924, ông đến Quảng Châu, Trung Quốc và tham gia nhóm Tâm Tâm xã, hoạt động cùng những người như Phạm Hồng Thái, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn. Cuối năm ấy, Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu và từng bước tập hợp, đào tạo những thanh niên yêu nước Việt Nam, tiến tới thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Một chặng đường đặc biệt trong cuộc đời Lê Hồng Phong là quá trình được đào tạo về quân sự và lý luận cách mạng ở nước ngoài. Ông từng học tại Trường Quân sự Hoàng Phố, sau đó học tại Trường Hàng không Quảng Châu. Năm 1926, ông được cử sang Liên Xô học tại Trường Lý luận quân sự không quân ở Leningrad, rồi tiếp tục học tại Trường Đào tạo phi công quân sự số 2 ở Borisoglebsk. Từ cuối năm 1928, ông theo học tại Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản ở Moskva.

Đầu những năm 1930, phong trào cách mạng Việt Nam đứng trước những tổn thất nặng nề do chính quyền thực dân đàn áp. Trong hoàn cảnh đó, Lê Hồng Phong được giao nhiệm vụ tìm cách nối lại liên lạc, tập hợp những cơ sở còn lại và góp phần khôi phục hệ thống tổ chức của Đảng. Năm 1934, tại Ma Cao, Ban Chỉ huy ở ngoài (còn gọi là Ban lãnh đạo hải ngoại) của Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập do Lê Hồng Phong làm Thư ký.

Tháng 3/1935, Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng họp tại Ma Cao. Đại hội đánh dấu việc hệ thống tổ chức của Đảng từng bước được khôi phục sau những năm bị đàn áp và bầu Lê Hồng Phong làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông đảm nhiệm cương vị này đến giữa năm 1936.

Cũng trong năm 1935, Lê Hồng Phong dẫn đầu đoàn đại biểu của Đảng tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Moskva. Tại Đại hội, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản.

Tháng 6/1939, đồng chí Lê Hồng Phong bị mật thám Pháp bắt tại Sài Gòn. Hết hạn tù, để đề phòng đồng chí tham gia hoạt động, chúng trục xuất về quê nhà ở Nghệ An để quản thúc và giám sát. Năm 1939 là năm địch kiểm soát rất gắt gao. Vượt qua điều kiện ngặt nghèo đó, đồng chí Lê Hồng Phong vẫn tiếp tục viết báo, chiến đấu trên mặt trận chính trị, lý luận. 

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Lo sợ trước phong trào cách mạng dâng cao, thực dân Pháp tăng cường đàn áp. Tháng 1/1940, chúng bắt giam Lê Hồng Phong tại quê, rồi giam vào Khám Lớn Sài Gòn, cuối năm 1940, chúng đày đồng chí ra Côn Đảo. Trước những đòn tra tấn dã man, liên tục của địch, đồng chí vẫn nêu cao chí khí cách mạng, không khai báo một lời. Chúng hành hạ đồng chí cho đến kiệt sức. Trước khi trút hơi thở cuối cùng vào trưa ngày 6/9/1942, đồng chí nhắn lại: “Nhờ các đồng chí nói với Đảng rằng, tới giờ phút cuối cùng, Lê Hồng Phong vẫn tin tưởng vào thắng lợi vẻ vang của cách mạng”.