Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

LÊ HỒNG PHONG – Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, trọn đời cống hiến cho lý tưởng cách mạng

Cần Thơ27/10/2026Bùi Nguyễn Minh Thư (Đoàn Thanh niên UBND tỉnh)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

LÊ HỒNG PHONG – Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, trọn đời cống hiến cho lý tưởng cách mạng

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những con người đã dành trọn cuộc đời mình cho khát vọng độc lập, tự do của Tổ quốc. Họ đi qua những năm tháng gian nan, đối mặt với tù đày và hiểm nguy, nhưng vẫn giữ vững niềm tin vào con đường mình đã lựa chọn. Lê Hồng Phong là một trong những nhân vật tiêu biểu của thế hệ ấy. Cuộc đời ông gắn liền với phong trào cách mạng Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX, với quá trình học tập, hoạt động ở nước ngoài và những năm tháng đấu tranh đầy gian khổ. Dù cuộc đời ngắn ngủi, ông vẫn để lại dấu ấn sâu đậm về lòng kiên định, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Lê Hồng Phong tên thật là Lê Huy Doãn, sinh ngày 6 tháng 9 năm 1902 trong một gia đình nông dân ở vùng Thông Lạng, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Quê hương ông là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, nơi người dân luôn nuôi dưỡng tinh thần kiên cường trước những bất công của thời cuộc. Lớn lên khi đất nước còn chịu ách thống trị của thực dân Pháp, ông sớm chứng kiến cảnh nhân dân lao động sống trong nghèo khó, bị áp bức và không có quyền tự quyết. Những điều ấy đã góp phần hun đúc trong ông ý chí tìm con đường đấu tranh để giành lại độc lập cho dân tộc.

Sau khi học xong bậc sơ học, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, Lê Hồng Phong phải sớm đi làm. Ông từng làm việc tại nhà máy Diêm Bến Thủy ở Vinh. Tại đây, ông chứng kiến đời sống vất vả của công nhân và những bất công mà người lao động phải chịu đựng. Ông cùng những người có chung chí hướng vận động công nhân đấu tranh đòi quyền lợi. Hoạt động ấy khiến ông bị đuổi việc, nhưng cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cuộc đời: từ một người lao động trẻ tuổi, ông dần bước vào con đường hoạt động cách mạng.

Cuối năm 1923, Lê Hồng Phong rời quê hương, tìm đến Thái Lan rồi sang Trung Quốc để tiếp xúc với những người Việt Nam yêu nước. Năm 1924, tại Quảng Châu, ông tham gia tổ chức Tâm Tâm xã và có cơ hội gặp Nguyễn Ái Quốc. Từ những cuộc tiếp xúc và quá trình học tập, ông từng bước tiếp thu lý luận cách mạng, nhận thức rõ hơn về con đường đấu tranh giành độc lập. Đối với Lê Hồng Phong, việc ra nước ngoài không phải để tìm kiếm cuộc sống riêng sung túc, mà là hành trình học hỏi, rèn luyện để trở về phục vụ đất nước.

Trong những năm tiếp theo, ông được đào tạo về chính trị và quân sự tại Trung Quốc và Liên Xô. Ông học tại Trường Quân sự Hoàng Phố, tiếp tục học tập chuyên môn hàng không tại Liên Xô và theo học Trường Đại học Phương Đông ở Mát-xcơ-va. Quá trình rèn luyện trong môi trường quốc tế đã giúp ông mở rộng hiểu biết, nâng cao năng lực tổ chức và tích lũy kinh nghiệm hoạt động. Ông còn tham gia Hồng quân Liên Xô trước khi tiếp tục đảm nhận những nhiệm vụ quan trọng gắn với phong trào cách mạng Việt Nam.

Những năm đầu thập niên 1930 là thời kỳ phong trào cách mạng trong nước gặp nhiều tổn thất do sự đàn áp khốc liệt của thực dân Pháp. Nhiều cán bộ bị bắt, các tổ chức cách mạng chịu ảnh hưởng nặng nề, việc liên lạc và duy trì hoạt động trở nên vô cùng khó khăn. Trong hoàn cảnh ấy, Lê Hồng Phong cùng các đồng chí nỗ lực khôi phục tổ chức, nối lại liên hệ giữa những người hoạt động cách mạng và chuẩn bị cho sự phát triển của phong trào trong nước. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, bản lĩnh và khả năng tổ chức, bởi mỗi bước đi đều có thể đối diện với sự truy lùng của chính quyền thuộc địa.

Tháng 3 năm 1935, tại Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương tổ chức ở Ma Cao, Lê Hồng Phong được bầu làm Tổng Bí thư. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời hoạt động của ông. Trên cương vị lãnh đạo, ông cùng các đồng chí tập trung củng cố tổ chức, xây dựng lực lượng và tìm cách đưa phong trào cách mạng vượt qua giai đoạn khó khăn. Tháng 7 năm 1935, ông dẫn đầu đoàn đại biểu của Đảng tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Mát-xcơ-va và được bầu vào Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản. Những nhiệm vụ ấy cho thấy vai trò của ông không chỉ gắn với công việc trong nước mà còn với việc duy trì quan hệ và trao đổi kinh nghiệm với phong trào cách mạng quốc tế.

Sau đó, khi tình hình trong nước có những thay đổi, Lê Hồng Phong tiếp tục tìm cách trở về hoạt động. Năm 1938, ông tham dự hội nghị Trung ương tại Hóc Môn, Gia Định, góp phần vào việc thảo luận đường lối và chủ trương của phong trào cách mạng trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Dù phải hoạt động trong điều kiện bị theo dõi và đe dọa, ông vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ của mình. Cuộc đời ông là minh chứng cho sự bền bỉ của một người đã đặt trách nhiệm với đất nước lên trên sự an toàn của bản thân.

Nhưng con đường ấy cũng đưa ông đến những năm tháng tù đày khắc nghiệt. Ngày 22 tháng 6 năm 1939, Lê Hồng Phong bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn và bị kết án tù. Sau khi được thả, ông tiếp tục hoạt động, nhưng ngày 25 tháng 1 năm 1940 lại bị bắt lần thứ hai. Chính quyền thực dân kết án ông năm năm tù và đày ra Côn Đảo, nơi nhiều chiến sĩ cách mạng phải chịu cảnh giam cầm, lao dịch và tra tấn. Những điều kiện sống khắc nghiệt trong nhà tù đã thử thách sức chịu đựng của người tù cách mạng, nhưng không thể xóa bỏ những điều ông đã tin tưởng và theo đuổi.

Ngày 6 tháng 9 năm 1942, đúng ngày sinh nhật lần thứ 40, Lê Hồng Phong hy sinh tại nhà tù Côn Đảo. Cuộc đời ông kết thúc trong cảnh lao tù, khi đất nước vẫn chưa giành được độc lập. Ông không được chứng kiến ngày nhân dân Việt Nam giành chính quyền năm 1945, cũng không thể nhìn thấy thành quả của cuộc đấu tranh mà mình đã dành gần hai mươi năm theo đuổi. Tuy vậy, sự hy sinh của ông không làm mất đi ý nghĩa của những đóng góp đã có. Tên tuổi ông trở thành một phần trong ký ức lịch sử về những người đã kiên trì đấu tranh giữa thời kỳ đầy thử thách.

Nhìn lại cuộc đời Lê Hồng Phong, điều đáng trân trọng không chỉ là những cương vị ông từng đảm nhiệm, mà còn là quá trình không ngừng học tập, rèn luyện và dấn thân. Từ một người lao động trẻ tuổi ở Bến Thủy, ông đã vượt qua nhiều khó khăn để trở thành một nhà lãnh đạo cách mạng. Ông từng sống xa quê hương, học tập ở nước ngoài, đảm nhận những nhiệm vụ quan trọng rồi trở về hoạt động trong hoàn cảnh nguy hiểm. Dù ở bất kỳ nơi đâu, cuộc đời ông vẫn gắn với mục tiêu giành độc lập cho dân tộc và xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho nhân dân.

Lê Hồng Phong là một tấm gương về lòng kiên định, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh. Câu chuyện cuộc đời ông nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng những thành quả của đất nước được vun đắp từ công sức, trí tuệ và cả sự hy sinh của nhiều thế hệ đi trước. Lòng yêu nước không chỉ thể hiện qua lời nói, mà còn được chứng minh bằng hành động, bằng sự nỗ lực vượt qua khó khăn và bằng tinh thần sống có trách nhiệm với cộng đồng.

Dẫu đã hơn tám thập niên trôi qua kể từ ngày ông hy sinh, tên tuổi Lê Hồng Phong vẫn được nhắc nhớ như một dấu son trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Cuộc đời ông có thể khép lại giữa chốn lao tù, nhưng lý tưởng và những đóng góp của ông vẫn còn giá trị trong ký ức dân tộc. Hình ảnh người chiến sĩ kiên cường ấy nhắc chúng ta biết trân trọng hòa bình, quý trọng độc lập và không ngừng học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng quê hương. Đó cũng là cách thiết thực để thế hệ hôm nay tiếp nối những điều tốt đẹp mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
LÊ HỒNG PHONG – Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, trọn đời cống hiến cho lý tưởng cách mạng | Câu chuyện thời hoa lửa