Lê Hồng Phong — Người chiến sĩ trở về từ những năm tháng lưu đày

Lê Hồng Phong sinh năm 1902 tại Nghệ An.

Tên thật của ông là Lê Huy Doãn.

Ông trưởng thành trong một thời kỳ mà phong trào yêu nước Việt Nam đang tìm kiếm những con đường mới để giành độc lập.

Sau khi tham gia các hoạt động yêu nước, ông sang Trung Quốc và sau đó được đào tạo tại Liên Xô.

Ông học tập trong lĩnh vực quân sự và chính trị.

Những năm tháng ở nước ngoài có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình trưởng thành của Lê Hồng Phong.

Ông tiếp xúc với phong trào cách mạng quốc tế và được đào tạo có hệ thống.

Tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết Lê Hồng Phong từng học tại Trường Đại học Phương Đông ở Liên Xô và nằm trong nhóm cán bộ Việt Nam được đào tạo tại đây.

Sau khi về hoạt động ở Đông Dương, Lê Hồng Phong tham gia xây dựng tổ chức cách mạng.

Năm 1935, ông được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Đó là một thời kỳ cực kỳ khó khăn.

Phong trào cách mạng vừa trải qua những đợt đàn áp lớn.

Nhiều cán bộ bị bắt.

Nhiều cơ sở bị phá vỡ.

Nhưng tổ chức vẫn tìm cách khôi phục.

Lê Hồng Phong giữ vai trò quan trọng trong quá trình đó.

Ông tham gia các hoạt động liên quan đến Quốc tế Cộng sản và góp phần khôi phục hệ thống tổ chức.

Năm 1936, tình hình chính trị ở Pháp có thay đổi.

Mặt trận Bình dân lên cầm quyền.

Một số chính sách ở Đông Dương có phần nới lỏng.

Phong trào cách mạng Việt Nam tận dụng điều kiện đó để hoạt động công khai và bán công khai.

Lê Hồng Phong tiếp tục tham gia hoạt động.

Nhưng thời kỳ tương đối thuận lợi ấy không kéo dài.

Cuối thập niên 1930, tình hình thế giới thay đổi.

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.

Chính quyền thuộc địa quay trở lại đàn áp phong trào cách mạng.

Lê Hồng Phong bị bắt năm 1939.

Ông bị đưa đi giam giữ tại nhiều nơi.

Cuối cùng, ông bị đày ra Côn Đảo.

Nhà tù Côn Đảo là nơi thực dân Pháp giam giữ nhiều chiến sĩ cách mạng.

Điều kiện sống cực kỳ khắc nghiệt.

Nhưng trong tù, các chiến sĩ vẫn tổ chức sinh hoạt, học tập và giữ liên lạc với nhau.

Lê Hồng Phong cũng trải qua những năm tháng ấy.

Sức khỏe ông ngày càng suy yếu.

Những người cùng bị giam kể lại rằng ông bị tra tấn nhưng vẫn giữ tinh thần kiên cường.

Một tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia mô tả việc ông chịu đựng những trận đánh đập và điều kiện giam giữ khắc nghiệt, đồng thời nhấn mạnh quyết tâm tiếp tục chiến đấu của ông.

Ngày 6 tháng 9 năm 1942, Lê Hồng Phong qua đời tại Côn Đảo.

Ông vừa tròn 40 tuổi.

Ông mất trước Cách mạng Tháng Tám ba năm.

Điều đó có nghĩa là ông không được chứng kiến ngày chính quyền cách mạng giành được chính quyền năm 1945.

Nhưng sự nghiệp của Lê Hồng Phong đã trở thành một phần của quá trình xây dựng tổ chức cách mạng trong những năm 1930.

Cuộc đời ông có một đặc điểm rất rõ:

nhiều năm hoạt động của ông diễn ra trong cảnh tù đày và truy bắt.

Từ Trung Quốc đến Liên Xô, từ những năm tháng hoạt động bí mật đến cương vị Tổng Bí thư, rồi cuối cùng là nhà tù Côn Đảo.

Đó là một cuộc đời liên tục phải đối mặt với nguy hiểm.

Ngày nay, Lê Hồng Phong được biết đến như một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của Đảng Cộng sản Đông Dương thời kỳ đầu.

Nhưng phía sau chức vụ ấy là một con người đã dành phần lớn tuổi trẻ cho hoạt động cách mạng.

Ông hy sinh trong tù.

Không có chiến thắng trên chiến trường.

Không có một ngày khải hoàn.

Nhưng chính những người như ông đã góp phần duy trì tổ chức trong những giai đoạn khó khăn nhất.