Lê Hồng Phong trong thời kỳ giữ cương vị Tổng Bí thư của Đảng

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, giai đoạn giữa những năm 1930 là một thời kỳ đặc biệt khó khăn. Sau những cuộc khủng bố khốc liệt của thực dân Pháp, tổ chức Đảng và phong trào cách mạng bị tổn thất nặng nề. Nhiều cán bộ, đảng viên bị bắt, tù đày hoặc hy sinh; hệ thống tổ chức từ Trung ương đến địa phương bị chia cắt. Trong hoàn cảnh ấy, sự xuất hiện của một thế hệ cán bộ lãnh đạo giàu bản lĩnh có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Lê Hồng Phong là một trong những người đã gánh vác trọng trách ấy.

Tháng 3 năm 1935, Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng được tổ chức tại Ma Cao, Trung Quốc, từ ngày 27 đến 31/3. Đại hội có 13 đại biểu tham dự, đại diện cho khoảng 600 đảng viên trong cả nước. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Trung ương gồm 13 đồng chí và bầu Lê Hồng Phong làm Tổng Bí thư. Đây là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt: Đảng cần nhanh chóng củng cố tổ chức, khôi phục lực lượng và đưa phong trào cách mạng vượt qua những năm tháng bị đàn áp khốc liệt.

Lê Hồng Phong bước vào cương vị Tổng Bí thư không phải trong một hoàn cảnh thuận lợi. Trái lại, trước mắt ông là một tổ chức cách mạng vừa trải qua những tổn thất nghiêm trọng. Vì vậy, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng trong thời kỳ này là củng cố và phát triển tổ chức, xây dựng lực lượng quần chúng, đồng thời đấu tranh chống chiến tranh đế quốc. Những nhiệm vụ ấy được Đại hội lần thứ nhất xác định rõ trong các nghị quyết về công tác xây dựng Đảng, vận động công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ, binh lính, công tác dân tộc và xây dựng các tổ chức quần chúng.

Ở cương vị Tổng Bí thư, Lê Hồng Phong phải đối diện với một thử thách lớn: làm thế nào để khôi phục sức mạnh của Đảng trong khi sự đàn áp của thực dân Pháp vẫn diễn ra gay gắt. Đây không chỉ là công việc của một nhà lãnh đạo mà còn là cuộc thử thách về bản lĩnh, khả năng tổ chức và sự kiên định với lý tưởng cách mạng.

Điều đáng chú ý là Lê Hồng Phong đã dành nhiều năm hoạt động, học tập và rèn luyện ở nước ngoài trước khi đảm nhận trọng trách này. Ông từng học tại Trường Quân sự Hoàng Phố, học lý luận quân sự tại Liên Xô, học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Mátxcơva và tham gia Hồng quân Liên Xô. Những trải nghiệm ấy giúp ông có nền tảng lý luận, kinh nghiệm tổ chức và tầm nhìn quốc tế để đảm nhiệm công việc lãnh đạo trong một giai đoạn đầy biến động.

Một dấu mốc quan trọng trong thời gian Lê Hồng Phong giữ cương vị Tổng Bí thư là việc ông dẫn đầu đoàn đại biểu của Đảng Cộng sản Đông Dương tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Mátxcơva vào tháng 7 năm 1935. Tại Đại hội này, Đảng Cộng sản Đông Dương được công nhận là một chi bộ chính thức của Quốc tế Cộng sản và Lê Hồng Phong được bầu vào Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản. Sự kiện ấy cho thấy vị thế của Đảng Cộng sản Đông Dương trong phong trào cộng sản quốc tế đồng thời thể hiện uy tín của Lê Hồng Phong trên trường quốc tế.

Nhưng điều đáng nói hơn cả là sau những hoạt động ở nước ngoài, ông vẫn luôn hướng về phong trào cách mạng trong nước. Trong hoàn cảnh thông tin liên lạc khó khăn, các tổ chức Đảng thường xuyên bị địch theo dõi, việc duy trì sự thống nhất trong lãnh đạo là một nhiệm vụ hết sức gian nan. Lê Hồng Phong cùng Trung ương tìm cách củng cố hệ thống tổ chức, duy trì sự liên hệ giữa các cấp và chuẩn bị cho những bước phát triển mới của phong trào.

Tháng 7 năm 1936, tại Thượng Hải, Lê Hồng Phong chủ trì Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương để bổ sung và triển khai những vấn đề đặt ra sau Đại hội lần thứ nhất. Đây cũng là một trong những hoạt động cuối cùng của ông trên cương vị Tổng Bí thư. Sau đó, Hà Huy Tập được cử giữ cương vị Tổng Bí thư vào giữa năm 1936. Theo các tư liệu chính thống, thời gian Lê Hồng Phong giữ chức Tổng Bí thư kéo dài từ tháng 3/1935 đến giữa năm 1936.

Khoảng thời gian ấy không dài, chỉ hơn một năm, nhưng lại là một giai đoạn có ý nghĩa quan trọng đối với lịch sử Đảng. Bởi giá trị của một người lãnh đạo không chỉ được đo bằng số năm giữ chức vụ, mà còn được nhìn nhận qua những việc họ làm trong những thời điểm khó khăn nhất.

Nếu nhìn lại thời kỳ Lê Hồng Phong làm Tổng Bí thư, có thể thấy nổi bật lên ba dấu ấn. Trước hết là nỗ lực củng cố tổ chức Đảng sau những tổn thất nặng nề. Tiếp đến là mở rộng và củng cố mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng, thông qua các chủ trương về vận động công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ và các tầng lớp nhân dân. Cuối cùng là tăng cường quan hệ của Đảng với phong trào cộng sản quốc tế, thể hiện rõ qua vai trò của Lê Hồng Phong tại Đại hội VII Quốc tế Cộng sản.

Nhìn vào con đường mà Lê Hồng Phong đã đi qua, chúng ta càng hiểu vì sao ông được xem là một nhà lãnh đạo có bản lĩnh. Ông từng học tập ở nhiều nơi, từng trải qua những năm tháng hoạt động bí mật, từng đối mặt với nguy hiểm và luôn phải thay đổi tên tuổi để tránh sự truy bắt của kẻ thù. Nhưng dù ở đâu, trong hoàn cảnh nào, ông vẫn hướng về mục tiêu giải phóng dân tộc.

Đặc biệt, sau khi rời cương vị Tổng Bí thư, Lê Hồng Phong không rời bỏ hoạt động cách mạng. Ông tiếp tục tham gia lãnh đạo phong trào. Năm 1937, ông trở về nước hoạt động bí mật với tên La Anh. Tháng 3 năm 1938, ông tham dự Hội nghị Trung ương tại Hóc Môn, Gia Định, góp phần vào việc thành lập Mặt trận Dân chủ thống nhất Đông Dương.

Điều đó cho thấy chức vụ đối với Lê Hồng Phong chưa bao giờ là mục đích của cuộc đời. Khi được giao trọng trách, ông tận tâm với nhiệm vụ; khi không còn giữ cương vị ấy, ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Điều quan trọng nhất đối với ông không phải là mình đứng ở vị trí nào, mà là có thể đóng góp được gì cho sự nghiệp cách mạng.

Có thể nói, thời kỳ làm Tổng Bí thư của Lê Hồng Phong là một chương không dài nhưng rất đáng nhớ trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Đó là câu chuyện về một người lãnh đạo bước lên trong lúc tổ chức đang gặp muôn vàn khó khăn, lấy bản lĩnh và niềm tin để đối diện với thử thách, lấy tinh thần trách nhiệm để củng cố lực lượng và lấy lý tưởng cách mạng làm điểm tựa.

Ngày nay, khi nhìn lại quãng thời gian ấy, điều còn lại không chỉ là những mốc thời gian hay những chức vụ trong lịch sử. Điều đáng nhớ hơn chính là hình ảnh một người chiến sĩ đã đặt lợi ích của dân tộc và cách mạng lên trên cuộc sống riêng. Hơn một năm làm Tổng Bí thư đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Lê Hồng Phong, góp phần khẳng định phẩm chất của một nhà lãnh đạo kiên trung.

Tên tuổi Lê Hồng Phong vì thế không chỉ được nhắc đến trong những trang sử về các Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng. Đó còn là tên tuổi của một con người đã sống trọn vẹn với lý tưởng mình lựa chọn. Và với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về ông vẫn đặt ra một câu hỏi đầy ý nghĩa: Khi đứng trước khó khăn, chúng ta sẽ lựa chọn lùi bước hay kiên trì đi tiếp vì một điều tốt đẹp hơn?

Câu trả lời của Lê Hồng Phong đã được viết bằng chính cuộc đời mình.