LÊ HỒNG SƠN – NGƯỜI GIEO HẠT GIỐNG CÁCH MẠNG
Có những con người không sống một cuộc đời dài, nhưng những gì họ để lại lại vượt qua giới hạn của thời gian. Lê Hồng Sơn là một trong những người như thế. Từ một thanh niên yêu nước xứ Nghệ, ông sớm dấn thân vào con đường cách mạng, trở thành một trong những cán bộ tiền bối được Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giác ngộ, rèn luyện. Trong những năm tháng hoạt động tại Trung Quốc, ông góp phần xây dựng tổ chức, đào tạo cán bộ, truyền bá tư tưởng cách mạng và tham gia vào quá trình chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuộc đời chỉ 33 năm, nhưng là 33 năm của lựa chọn, dấn thân và hy sinh.
Sinh ngày 29/6/1899 tại làng Xuân Hồ, tổng Xuân Liễu, nay thuộc Nghệ An, Lê Hồng Sơn tên thật là Lê Văn Phan, xuất thân trong một gia đình nhà Nho có truyền thống yêu nước. Lớn lên trong bối cảnh đất nước chìm dưới ách đô hộ, ông sớm hình thành ý chí tìm con đường cứu nước.
Năm 1920, khi mới 21 tuổi, Lê Hồng Sơn rời quê hương sang Thái Lan hoạt động cách mạng. Sau đó, ông đến Trung Quốc và cùng những thanh niên yêu nước như Hồ Tùng Mậu xây dựng tổ chức Tâm Tâm xã vào năm 1923. Đây là một trong những tổ chức tập hợp những người Việt Nam có chung khát vọng tìm đường giải phóng dân tộc.
Tháng 6/1924, Lê Hồng Sơn cùng Phạm Hồng Thái và Lê Hồng Phong tham gia kế hoạch tấn công Toàn quyền Đông Dương Merlin tại Sa Diện, Quảng Châu. Kế hoạch không thành, nhưng sự kiện cho thấy tinh thần dấn thân của lớp thanh niên Việt Nam đang tìm kiếm một con đường đấu tranh mới.
Cuối năm 1924, bước ngoặt lớn đến với Lê Hồng Sơn khi ông có dịp tiếp xúc với Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu. Từ đây, lòng yêu nước của người thanh niên ấy được soi sáng bởi một nhận thức mới về con đường giải phóng dân tộc.
Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc lựa chọn Lê Hồng Sơn cùng một số thanh niên ưu tú vào Cộng sản đoàn, hạt nhân của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Lê Hồng Sơn sau đó trở thành thành viên trong cơ quan lãnh đạo Tổng bộ của Hội. Ông tham gia công tác tuyên truyền, tổ chức, đào tạo cán bộ và góp phần vào việc xuất bản báo Thanh Niên – một trong những phương tiện quan trọng để truyền bá tư tưởng cách mạng vào Việt Nam.
Không chỉ hoạt động tổ chức, Lê Hồng Sơn còn tham gia các lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu. Ông cùng Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí khác góp phần đào tạo một lớp cán bộ trẻ, từ đó đưa tư tưởng cách mạng về nước, xây dựng cơ sở và phát triển phong trào. Những hoạt động ấy trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của một chính đảng cách mạng ở Việt Nam.
Năm 1929, tại Đại hội toàn quốc Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Hồng Kông, Lê Hồng Sơn được bầu làm Ủy viên thường trực Ban Chấp hành Tổng bộ. Ông tiếp tục tham gia công việc chuẩn bị tổ chức cộng sản và dự thảo những văn kiện, kế hoạch cần thiết. Đầu năm 1930, ông là một trong những người tích cực hỗ trợ Nguyễn Ái Quốc trong quá trình dẫn tới Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản.
Nhưng con đường ấy cũng đầy những ngày tháng tù đày và hiểm nguy. Năm 1932, Lê Hồng Sơn bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt và giao cho thực dân Pháp. Sau đó, ông bị đưa về Nghệ An và bị kết án tử hình. Ngày 20/2/1933, Lê Hồng Sơn bị xử bắn tại quê nhà, khi mới 33 tuổi.
Một cuộc đời ngắn ngủi khép lại, nhưng dấu chân của người chiến sĩ ấy không mất đi. Từ những chuyến xuất dương, những lớp học ở Quảng Châu, những trang báo và công việc tổ chức bí mật cho đến những ngày cuối cùng nơi quê nhà, Lê Hồng Sơn đã sống trong một thời đại mà mỗi lựa chọn đều có thể phải trả giá bằng tự do, thậm chí bằng cả tính mạng.
“Thời hoa lửa” của Lê Hồng Sơn vì thế không chỉ được đo bằng những năm tháng chiến đấu, mà còn bằng sự kiên trì gieo những hạt giống của tư tưởng, tổ chức và niềm tin. Cuộc đời ông nhắc lại một điều giản dị: có những người không kịp nhìn thấy ngày đất nước đổi thay, nhưng chính sự hy sinh của họ đã góp phần tạo nên những bước đi của lịch sử.
