Lê Hữu Trác
HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG, ĐẠI DANH Y CỦA VIỆT NAM
Lê Hữu Trác (1724–1791), hiệu Hải Thượng Lãn Ông, quê gốc ở Hưng Yên, có thời gian dài sinh sống và hoạt động tại Hương Sơn, Hà Tĩnh, là một đại danh y, nhà tư tưởng và nhà văn hóa nổi tiếng của Việt Nam.
Ông sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống Nho học, từng theo đuổi con đường học vấn và có thời gian tham gia quân ngũ.
Sau những biến cố trong cuộc đời, Lê Hữu Trác lựa chọn rời bỏ con đường công danh để chuyên tâm nghiên cứu y học và chữa bệnh cứu người.
Trong quá trình hành nghề, ông đặc biệt coi trọng y đức, đề cao tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái của người thầy thuốc.
Lê Hữu Trác dành nhiều năm nghiên cứu, tổng hợp và phát triển tri thức y học cổ truyền, để lại bộ sách đồ sộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh.
Công trình này không chỉ trình bày kiến thức về chẩn đoán, điều trị và dược học mà còn thể hiện những quan điểm sâu sắc về đạo đức nghề y.
Năm 1782, ông được triệu ra Thăng Long để chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán. Những trải nghiệm trong chuyến đi được ông ghi lại trong tác phẩm Thượng kinh ký sự, một công trình văn học có giá trị hiện thực và nghệ thuật.
Lê Hữu Trác qua đời năm 1791, để lại di sản có ảnh hưởng lâu dài đối với nền y học Việt Nam.
Ông được lịch sử tôn vinh là đại danh y, người đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển của y học cổ truyền Việt Nam. Năm 2023, UNESCO thông qua nghị quyết cùng Việt Nam kỷ niệm 300 năm ngày sinh của ông trong năm 2024.
