Lễ kỷ niệm tại quê hương

Trong số những người anh hùng, liệt sĩ tiêu biểu của Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can là một cái tên để lại nhiều dấu ấn. Ông thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 và trực tiếp tham gia trận đánh cứ điểm Him Lam. Đặc biệt, hình ảnh lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy sau khi Him Lam bị đánh chiếm đã gắn với tên tuổi của những người lính dũng cảm như ông.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ vào Đại đoàn 312. Qua quá trình rèn luyện, ông ngày càng trưởng thành và được giao những nhiệm vụ quan trọng.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận đánh ở Bản Hoa, ông làm nhiệm vụ xung kích và dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch. Khi tiểu đội bị thương vong, ông phối hợp với lực lượng khác để tiếp tục tiến công.

Tổ chiến đấu do ông chỉ huy đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng. Thành tích ấy thể hiện khả năng chiến đấu và chỉ huy của Trần Can.

Sau những trận chiến, ông trở thành một trong những tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209. Khi bước vào giai đoạn chuẩn bị cho Điện Biên Phủ, ông cùng đơn vị được giao nhiệm vụ kéo pháo.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Những khẩu pháo nặng được đưa qua các địa hình hiểm trở bằng sức người. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được kéo vào trận địa.

Nhưng khi phương án tác chiến thay đổi, quân ta phải kéo pháo ra. Trong quá trình ấy, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách bị máy bay địch phát hiện. Bom napalm làm cỏ cháy dữ dội, pháo địch bắn chặn đường.

Trần Can lập tức dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cũng tham gia. Trong điều kiện nguy hiểm, họ đã đưa được pháo vượt qua đoạn dốc.

Nhiệm vụ này gây nhiều tổn thất cho đơn vị. Trung đoàn 209 có 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương. Đại đội 366 được Tổng tư lệnh Chiến dịch Võ Nguyên Giáp tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn chiến dịch. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3.

17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau khi pháo chuyển làn, bộ binh tiến lên. Các chiến sĩ dùng bộc phá mở cửa qua hệ thống hàng rào.

Đại đội 366 của Trần Can nhanh chóng xung phong. Hai mũi tiến công vượt qua cửa mở và phát triển lên mỏm 3. Quân ta chiếm được một phần cứ điểm nhưng lô cốt số 6 vẫn chống trả mạnh.

Trần Can cùng đồng đội tiếp tục tiến công. Cuối cùng, quân ta làm chủ Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy, trở thành biểu tượng của trận mở màn.

Sau chiến thắng Him Lam, Trần Can không dừng lại. Ông tiếp tục tham gia chiến đấu trong các trận tiếp theo của chiến dịch. Những ngày chiến đấu nối tiếp nhau và cuối cùng đưa quân ta đến thắng lợi.

Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh khi chiến dịch bước vào thời khắc cuối cùng. Ông đã chiến đấu gần như trọn vẹn hành trình của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sự hy sinh của Trần Can là một mất mát lớn nhưng đồng thời cũng là biểu tượng của lòng yêu nước. Ông đã dành những năm tháng tuổi trẻ cho quân đội, luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ và không lùi bước trước hiểm nguy.

Hình ảnh Trần Can cùng đồng đội chiến đấu tại Him Lam và lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” mãi là một phần ký ức hào hùng của Chiến thắng Điện Biên Phủ. Câu chuyện về ông giúp thế hệ sau hiểu rằng độc lập và hòa bình được xây dựng bằng sự nỗ lực, lòng quả cảm và sự hy sinh của rất nhiều con người.