LÊ LAI – LIÊN KHÚC "LÊ LAI CỨU CHÚA" VÌ ĐẠI NGHĨA DÂN TỘC
Tác giả: Phạm Thị Hồng Nhung
Trong những năm tháng gian khổ nhất của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1427), tấm gương hy sinh xả thân của tướng quân Lê Lai để cứu chủ tướng Lê Lợi đã trở thành câu chuyện cảm động và anh hùng bậc nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
Lê Lai (? – 1418), người làng Dựng Tú, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa. Ông là một trong những tướng lĩnh tiên phong tham gia Hội thề Lũng Nhai, sát cánh cùng Lê Lợi từ những ngày đầu dựng cờ khởi nghĩa chống quân Minh xâm lược.
Năm 1418, khi cuộc khởi nghĩa mới bùng nổ, lực lượng nghĩa quân Lam Sơn còn rất non yếu. Quân Minh tập trung hàng vạn quân tinh nhuệ bao vây chặt căn cứ Chí Linh (Thanh Hóa). Nghĩa quân lâm vào tình thế vô cùng nguy cấp: lương thực cạn kiệt, lực lượng bị tổn thất nặng nề, chủ tướng Lê Lợi có nguy cơ bị bắt.
Trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", Lê Lợi họp các tướng lại và hỏi: "Ai có thể đóng giả ta, mặc áo ngự bào, chỉ huy một toán quân ra nghênh chiến để lừa địch, tranh thủ thời gian cho đại quân rút lui?". Giữa lúc cái chết cầm chắc trong tay, Lê Lai đã tự nguyện bước ra xin nhận nhiệm vụ cao cả đó.
Ông mặc chiến áo long gốn của Lê Lợi, cưỡi ngựa chiến, chỉ huy 500 chiến sĩ cảm tử xông thẳng vào trận tuyến của quân Minh, hô lớn: "Ta là Bình Định Vương đây!". Quân Minh tưởng bắt được chủ tướng Lam Sơn nên tập trung toàn bộ lực lượng vây hãm, vây đánh dữ dội. Lê Lai cùng đội quân cảm tử đã chiến đấu vô cùng quả cảm cho đến khi ông bị bắt và bị kẻ thù hành quyết tàn nhẫn.
Sự hy sinh cao cả của Lê Lai đã đánh lừa hoàn toàn quân Minh, tạo thời cơ vàng cho Lê Lợi cùng bộ chỉ huy Lam Sơn rút lui an toàn, bảo toàn lực lượng để tiếp tục cuộc kháng chiến giành lại độc lập cho đất nước. Về sau, khi lên ngôi Hoàng đế, Lê Lợi đã truy phong Lê Lai là Thái úy và dặn lại cháu con: phải làm lễ giỗ Lê Lai trước lễ giỗ của mình một ngày (dân gian vì thế có câu "Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi"). Tấm lòng trung trinh và sự hy sinh xả thân vì đại nghĩa của Lê Lai mãi mãi là bài học ngời sáng về tinh thần đồng đội và lòng yêu nước.
