LÊ LỢI – CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ KHÁT VỌNG HÒA BÌNH
Sau khi nhà Hồ thất bại, nước ta rơi vào ách đô hộ tàn bạo của nhà Minh. Tại vùng núi Lam Sơn (Thanh Hóa), người hào trưởng Lê Lợi đã bí mật tập hợp binh mã, nếm mật nằm gai suốt 10 năm ròng rã. Những ngày đầu khởi nghĩa, lực lượng còn non trẻ, có những lúc quân Lam Sơn bị vây khốn, lương thực cạn kiệt đến mức phải giết cả ngựa chiến để ăn, nhưng Lê Lợi vẫn kiên trì lý tưởng giải phóng dân tộc.
Sát cánh bên ông là quân sư Nguyễn Trãi với chiến lược "Tâm công" (đánh vào lòng người). Lê Lợi đã biến một cuộc khởi nghĩa địa phương thành một cuộc chiến tranh nhân dân toàn diện. Những trận đánh như Tốt Động – Chúc Động hay Chi Lăng – Xương Giang đã chứng minh tài cầm quân của ông. Khi Liễu Thăng bị chém đầu, quân Minh mất vía, Lê Lợi đã thể hiện tinh thần nhân đạo cao cả của người Việt: thay vì tiêu diệt toàn bộ hàng binh, ông đã cấp ngựa, cấp thuyền và lương thảo cho hàng vạn quân giặc rút về nước an toàn.
Lên ngôi vua, lấy hiệu là Lê Thái Tổ, ông bắt tay vào xây dựng lại đất nước sau 20 năm bị tàn phá. Truyền thuyết về việc ông trả gươm thần cho Rùa vàng ở Hồ Lục Thủy (Hồ Hoàn Kiếm) sau khi đất nước thanh bình là lời nhắc nhở sâu sắc cho hậu thế: người Việt cầm gươm là để tự vệ, nhưng khát vọng cuối cùng luôn là hòa bình và xây dựng.
