Lê Lợi

Lê Lợi (Lê Thái Tổ) (1385–1433)

Lê Lợi sinh tại xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, sinh ra trong một gia đình hào trưởng giàu lòng yêu nước ở vùng núi Lam Sơn. Sống dưới ách đô hộ tàn bạo, bóc lột dã man của nhà Minh đầu thế kỷ XV, khi giặc phương Bắc tìm mọi cách triệt phá văn hóa, vơ vét của cải và tàn sát đồng bào ta, Lê Lợi đã âm thầm chiêu tập hào kiệt, dốc hết tài sản gia đình để nuôi dưỡng nghĩa quân, chính thức phất cờ khởi nghĩa Lam Sơn vào năm 1418.

Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ròng rã mười năm trời (1418–1428) là một bản hùng ca bi tráng bậc nhất của lịch sử chống ngoại xâm. Trải qua muôn vàn gian khổ, thiếu thốn lương thực, có những thời điểm nghĩa quân phải rút lên núi Chí Linh chịu đói khát, nhưng với ý chí kiên định và sự ủng hộ tuyệt đối của nhân dân, Lê Lợi đã kiên trì chiến đấu. Đặc biệt, sau khi chiêu mộ được nhà chiến lược quân sự thiên tài Nguyễn Trãi, nghĩa quân Lam Sơn đã chuyển từ lối đánh du kích sang chiến thuật vây thành, diệt viện, kết hợp nhuần nhuyễn giữa quân sự và ngoại giao tâm công ("đánh vào lòng người"). Đỉnh cao là chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang năm 1427, tiêu diệt và bắt sống hàng vạn viện binh nhà Minh, buộc tướng giặc Vương Thông phải ký điều ước đầu hàng, rút toàn bộ quân về nước.

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế (Lê Thái Tổ), lập ra nhà Hậu Lê, ban hành Bình Ngô đại cáo để khép lại một chương đau thương và mở ra kỷ nguyên hòa bình, thịnh vượng mới cho Đại Việt.