Lê Lợi: Lãnh tụ khởi nghĩa Lam Sơn và Hoàng đế sáng lập nhà Hậu Lê

1. Dòng dõi hào trưởng và Hội thề Lũng Nhai

Lê Lợi (1385 – 1433) sinh ra trong một gia đình hào trưởng giàu có tại đất Lam Sơn, huyện Lương Giang (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa). Năm 1407, nhà Minh sang xâm lược và đặt ách đô hộ vô cùng tàn bạo lên nước ta. Dù được giặc Minh nhiều lần dụ dỗ bằng quan lộc, Lê Lợi kiên quyết cự tuyệt. Ông chọn cách lui về quê nhà, âm thầm dùng tài sản gia đình để chiêu mộ nghĩa sĩ, tích trữ lương thảo chờ thời cơ dấy binh.

Năm 1416, giữa núi rừng trùng điệp, Lê Lợi cùng 18 người anh em thân tín đã tổ chức Hội thề Lũng Nhai. Họ làm lễ tế trời đất, kết nghĩa anh em sống chết có nhau, thề cùng chung sức đánh đuổi quân thù để cứu vớt nhân dân đang chìm trong cảnh lầm than.

2. Mười năm nếm mật nằm gai

Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi xưng là Bình Định Vương, chính thức phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn. Trong những năm đầu tiên, lực lượng nghĩa quân còn mỏng nên thường xuyên bị quân Minh bủa vây gắt gao. Có những thời điểm, Lê Lợi và quân sĩ phải rút lui lên núi Chí Linh, chịu cảnh tuyệt lương, kiệt sức nhiều ngày liền. Đỉnh điểm của sự gian khổ và hy sinh là sự kiện tướng Lê Lai phải mặc áo bào, đóng giả Lê Lợi xông ra trận để thu hút quân địch, hi sinh thân mình cứu chủ tướng thoát vòng vây.

Vượt qua giai đoạn phòng ngự đầy thử thách, nghĩa quân bắt đầu chuyển hướng chiến lược tiến vào Nghệ An. Quyết định sáng suốt này đã giúp nghĩa quân xây dựng được một vùng căn cứ địa rộng lớn, vững chắc, từ đó tạo đà tiến quân ra Bắc giải phóng toàn quốc.

3. Đại thắng quân Minh và lập ra nhà Hậu Lê

Dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi và sự hiến kế của các danh tướng như Nguyễn Trãi, nghĩa quân ngày càng lớn mạnh và liên tiếp giành thắng lợi vang dội. Những trận quyết chiến chiến lược như Tốt Động – Chúc Động (1426) và Chi Lăng – Xương Giang (1427) đã tiêu diệt hàng vạn viện binh tinh nhuệ của giặc, chém chết chủ tướng Liễu Thăng ngay tại trận.

Lâm vào thế cùng đường, tướng nhà Minh là Vương Thông đành phải xin giảng hòa. Thể hiện lòng nhân đạo và tầm nhìn xa trông rộng, Lê Lợi tổ chức Hội thề Đông Quan (1427), cấp thuyền và ngựa cho hơn 10 vạn quân Minh rút về nước trong an toàn, giữ gìn hòa hiếu giữa hai nước.

Năm 1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi Hoàng đế (hiệu là Lê Thái Tổ), khôi phục quốc hiệu Đại Việt và đóng đô ở Thăng Long. Triều đại Hậu Lê được thành lập, mở ra một thời kỳ hòa bình, kiến thiết và phát triển rực rỡ kéo dài nhiều thế kỷ trong lịch sử phong kiến Việt Nam.