LÊ LỢI – LINH HỒN CỦA KHỞI NGHĨA LAM SƠN
Tác giả: Trần Thị Thu Hiền

Đầu thế kỉ XV, sau khi nhà Minh xâm lược Đại Việt, đất nước rơi vào ách đô hộ. Chính sách cai trị hà khắc cùng những cuộc đàn áp khiến đời sống nhân dân vô cùng khổ cực. Trong hoàn cảnh ấy, năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, Thanh Hóa, mở đầu cho cuộc đấu tranh kéo dài mười năm chống quân Minh.
Lê Lợi, người sau này lên ngôi vua, giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Ông không chỉ là người khởi xướng mà còn là người lãnh đạo, tập hợp và duy trì lực lượng trong suốt những năm tháng chiến đấu đầy gian khổ. Từ Lam Sơn, nghĩa quân từng bước xây dựng lực lượng, thu hút hào kiệt và nhân dân cùng tham gia. Chính khả năng tập hợp lòng người đã tạo nên nền tảng quan trọng cho cuộc khởi nghĩa.
Những năm đầu, nghĩa quân Lam Sơn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Lực lượng còn ít, vũ khí thiếu thốn, căn cứ thường xuyên bị quân Minh bao vây và tấn công. Có thời điểm nghĩa quân rơi vào tình thế đặc biệt nguy hiểm. Lê Lợi phải vừa tổ chức chiến đấu, vừa tìm cách bảo toàn lực lượng. Ông chủ trương dựa vào địa hình núi rừng, tiến hành chiến tranh linh hoạt, khi đánh, khi lui, từng bước làm cho lực lượng nghĩa quân trưởng thành.
Một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công của Lê Lợi là khả năng sử dụng người tài. Ông quy tụ được nhiều tướng lĩnh và mưu sĩ xuất sắc như Nguyễn Trãi, Lê Sát, Đinh Liệt, Nguyễn Chích... Đặc biệt, Nguyễn Trãi đã góp phần quan trọng trong việc hoạch định chiến lược và thực hiện công tác ngoại giao, tuyên truyền, vận động quân Minh đầu hàng. Lê Lợi biết lắng nghe và sử dụng tài năng của những người xung quanh, từ đó tạo nên sức mạnh chung của nghĩa quân.
Từ năm 1424, cuộc khởi nghĩa có bước chuyển biến quan trọng khi nghĩa quân tiến vào Nghệ An theo kế hoạch của Nguyễn Chích. Dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi, nghĩa quân nhanh chóng mở rộng địa bàn hoạt động, giải phóng nhiều vùng đất và xây dựng lực lượng ngày càng mạnh. Sau đó, nghĩa quân tiến ra Bắc, lần lượt giành được nhiều thắng lợi quan trọng.
Năm 1426, chiến thắng Tốt Động – Chúc Động đã đánh một đòn mạnh vào quân Minh. Sang năm 1427, nghĩa quân tiếp tục giành thắng lợi lớn tại Chi Lăng – Xương Giang, đánh tan viện binh của quân Minh. Những chiến thắng này đưa cuộc khởi nghĩa đến thắng lợi cuối cùng. Quân Minh buộc phải chấp nhận rút khỏi Đại Việt. Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi, lập ra triều Hậu Lê, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử đất nước.
Vai trò của Lê Lợi còn thể hiện ở tư tưởng lấy dân làm nền tảng. Nghĩa quân Lam Sơn không chỉ chiến đấu bằng sức mạnh quân sự mà còn đề cao việc thu phục lòng dân. Chính sách đối xử nhân đạo với quân Minh khi họ thất bại, đặc biệt sau chiến thắng năm 1427, góp phần thể hiện tư tưởng nhân nghĩa và giúp cuộc khởi nghĩa giành được sự ủng hộ rộng rãi.
Nhìn lại cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi chính là người giữ vai trò lãnh đạo cao nhất và là nhân vật có ảnh hưởng quyết định đến thắng lợi của cuộc kháng chiến. Từ một cuộc nổi dậy ở Lam Sơn năm 1418, dưới sự lãnh đạo của ông, nghĩa quân đã phát triển thành một lực lượng đủ sức đánh bại quân Minh và giành lại nền độc lập cho Đại Việt.
Lê Lợi không chỉ là một vị vua, mà trước hết là người đã đứng lên giữa thời đất nước bị đô hộ, tập hợp nhân dân và dẫn dắt họ đi qua mười năm chiến đấu để giành lại độc lập. Khởi nghĩa Lam Sơn vì thế trở thành một trong những dấu son rực rỡ của lịch sử dân tộc, còn tên tuổi Lê Lợi gắn liền với một thời kỳ đấu tranh kiên cường của Đại Việt.



