LÊ LỢI – MƯỜI NĂM KHỞI NGHĨA LAM SƠN

Đầu thế kỷ XV, sau khi nhà Hồ thất bại, đất nước rơi vào ách đô hộ của nhà Minh. Nhân dân Đại Việt phải chịu nhiều sưu thuế nặng nề, ruộng đất bị cướp đoạt, sách vở và văn hóa dân tộc bị tàn phá. Trong hoàn cảnh ấy, tại vùng Lam Sơn thuộc Thanh Hóa ngày nay, một hào trưởng giàu lòng yêu nước là Lê Lợi đã đứng lên tập hợp nghĩa sĩ để cứu nước.

Mùa xuân năm 1418, ông dựng cờ khởi nghĩa ở núi Lam Sơn. Lực lượng ban đầu rất ít, vũ khí thiếu thốn, lương thực khan hiếm. Quân Minh liên tiếp mở những cuộc vây quét lớn. Có thời điểm nghĩa quân bị dồn vào rừng sâu Chí Linh, lương ăn chỉ còn rau rừng và củ mài. Nhiều người khuyên giải tán lực lượng, nhưng Lê Lợi vẫn kiên quyết giữ chí lớn.

Trong lúc nguy cấp ấy xảy ra câu chuyện cảm động về Lê Lai. Để cứu chủ tướng và bảo toàn nghĩa quân, Lê Lai khoác áo bào của Lê Lợi, cưỡi ngựa xông ra đánh lạc hướng quân Minh. Ông bị bắt và hy sinh anh dũng, còn Lê Lợi cùng nghĩa quân thoát khỏi vòng vây. Suốt đời sau, Lê Lợi luôn ghi nhớ công lao ấy và truyền rằng hằng năm phải làm giỗ Lê Lai trước ngày giỗ mình một ngày.

Những năm tiếp theo, nghĩa quân Lam Sơn dần lớn mạnh. Lê Lợi biết trọng dụng người hiền tài như Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn, Đinh Lễ và nhiều tướng lĩnh khác. Nguyễn Trãi giúp ông hoạch định chiến lược và dùng thư từ để chiêu dụ quân địch, kết hợp sức mạnh quân sự với sức mạnh lòng dân. Nghĩa quân thực hiện nhiều trận đánh nổi tiếng ở Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng và Xương Giang, làm quân Minh liên tiếp thất bại.

Năm 1427, nhà Minh đưa viện binh sang cứu quân đang bị vây ở Đông Quan. Lê Lợi cho quân phục kích ở ải Chi Lăng. Tướng Liễu Thăng bị chém chết, viện binh tan rã. Sau thất bại ấy, quân Minh ở Đông Quan buộc phải xin hòa và rút quân về nước. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài gần mười năm cuối cùng đã thắng lợi.

Đầu năm 1428, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Thuận Thiên, mở ra triều Hậu Lê. Ông giao cho Nguyễn Trãi viết Bình Ngô đại cáo, bản tuyên ngôn độc lập nổi tiếng khẳng định Đại Việt là quốc gia có chủ quyền, có văn hiến và phong tục riêng.

Câu chuyện về Lê Lợi không chỉ là câu chuyện chiến thắng quân xâm lược. Đó còn là câu chuyện của lòng kiên trì, biết trọng người tài và đặt lợi ích dân tộc lên trên hết. Từ một cuộc khởi nghĩa nhỏ trong núi rừng Thanh Hóa, ông đã khôi phục nền độc lập cho đất nước và trở thành một trong những vị anh hùng dân tộc vĩ đại nhất của Việt Nam.