LÊ LỢI – NGƯỜI ANH HÙNG DỰNG CỜ LAM SƠN, KHÔI PHỤC NỀN ĐỘC LẬP ĐẠI VIỆT
Tên tuổi Lê Lợi gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài mười năm, chấm dứt ách đô hộ của nhà Minh và mở ra một thời kỳ phát triển mới của quốc gia Đại Việt. Trên vùng đất Nghệ An, nghĩa quân do ông lãnh đạo đã tạo nên bước ngoặt quan trọng, chuyển từ thế phòng thủ khó khăn sang chủ động tiến công và giành thắng lợi.
Lê Lợi sinh năm 1385 tại vùng Lam Sơn, huyện Lương Giang, Thanh Hóa. Ông xuất thân là một hào trưởng có uy tín, sớm tập hợp hào kiệt, chuẩn bị lực lượng chống lại sự cai trị hà khắc của nhà Minh. Đầu năm 1418, Lê Lợi xưng là Bình Định Vương, chính thức dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Những năm đầu, nghĩa quân phải hoạt động trong điều kiện hết sức khó khăn. Lực lượng còn mỏng, lương thực thiếu thốn, thường xuyên bị quân Minh bao vây và truy quét. Có thời điểm nghĩa quân phải rút lên núi Chí Linh, sống bằng rau rừng, củ rừng và mật ong. Tuy nhiên, Lê Lợi vẫn kiên trì xây dựng lực lượng, đoàn kết tướng sĩ và tìm kiếm một địa bàn chiến lược để mở rộng cuộc khởi nghĩa.
Năm 1424, theo kế sách của tướng Nguyễn Chích, Lê Lợi quyết định đưa quân vào Nghệ An. Đây là một quyết định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nghệ An khi đó là vùng đất rộng, đông dân, có địa hình thuận lợi và nguồn nhân lực, vật lực dồi dào. Từ những thắng lợi tại Bồ Đằng, Trà Lân và nhiều địa bàn miền Tây Nghệ An, nghĩa quân từng bước mở rộng vùng kiểm soát, tiến xuống đồng bằng và bao vây thành Nghệ An.
Nhân dân Nghệ An đã tích cực cung cấp lương thực, che chở nghĩa quân và động viên con em tham gia chiến đấu. Nhờ có được một căn cứ vững chắc trên đất Nghệ An, lực lượng Lam Sơn phát triển nhanh chóng. Đến năm 1425, nghĩa quân đã làm chủ phần lớn vùng đất từ Thanh Hóa trở vào phía Nam, tạo thế và lực để tiến quân ra Bắc.
Cuối năm 1427, sau những chiến thắng quyết định, quân Minh buộc phải chấp nhận Hội thề Đông Quan và rút quân về nước. Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Thuận Thiên, trở thành vua Lê Thái Tổ, mở đầu triều Hậu Lê. Nền độc lập của Đại Việt được khôi phục sau hai thập kỷ bị nhà Minh đô hộ.
Không chỉ là một nhà lãnh đạo quân sự, Lê Lợi còn thể hiện tư tưởng lấy nhân nghĩa làm nền tảng. Chủ trương vừa kiên quyết đánh giặc, vừa mở đường cho quân Minh rút về nước đã góp phần hạn chế tổn thất và sớm lập lại hòa bình.
Tại thành phố Vinh trước đây, tên Lê Lợi được đặt cho một phường nằm ở khu vực trung tâm. Từ ngày 01/7/2025, toàn bộ phường Lê Lợi cùng các phường Cửa Nam, Đông Vĩnh, Hưng Bình, Quang Trung và xã Hưng Chính được sắp xếp thành phường Thành Vinh. Tên phường Lê Lợi không còn là tên một đơn vị hành chính độc lập, nhưng vẫn được lưu giữ qua các địa danh, tuyến đường và ký ức đô thị của người dân.
Việc tìm hiểu về Lê Lợi không chỉ giúp thế hệ hôm nay nhận thức rõ hơn về cuộc đấu tranh giành độc lập ở thế kỷ XV, mà còn làm sáng tỏ vai trò đặc biệt của Nghệ An trong thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn. Đó là truyền thống yêu nước, đoàn kết và ý chí vượt qua khó khăn đã được hun đúc qua nhiều thế hệ trên vùng đất xứ Nghệ.
