LÊ LỢI TRẢ GƯƠM
Sau khi lãnh đạo nghĩa quân đánh thắng quân Minh, Lê Lợi lên ngôi vua. Một hôm khi đi thuyền trên hồ, rùa vàng nổi lên đòi lại thanh gươm thần mà ông đã dùng để đánh giặc. Ông hiểu đó là ý trời nên trao trả gươm, từ đó hồ được gọi là Hồ Gươm, biểu tượng cho chiến thắng và hòa bình của dân tộc Việt Nam.
Vào đầu thế kỷ XV, đất nước rơi vào tay giặc Minh. Nhân dân sống trong cảnh lầm than, bị bóc lột nặng nề, nhiều người mất nhà cửa, ruộng đất, cuộc sống vô cùng khổ cực. Giữa hoàn cảnh đó, ở vùng Lam Sơn, có một người anh hùng tên là Lê Lợi. Ông không phải là vua từ đầu, mà chỉ là một người có lòng yêu nước, thương dân sâu sắc.
Nhìn cảnh đất nước bị giày xéo, Lê Lợi quyết định đứng lên khởi nghĩa. Những ngày đầu vô cùng gian nan, nghĩa quân ít người, thiếu lương thực, nhiều lần bị quân Minh truy đuổi, tưởng như không thể tiếp tục. Nhưng chính trong lúc khó khăn nhất, một điều kỳ lạ đã xảy ra.
Người ta kể rằng, một hôm có người đánh cá nhặt được một lưỡi gươm sáng lạ dưới sông. Sau đó, Lê Lợi lại tìm được chuôi gươm ở một nơi khác. Khi ghép lại, hai phần vừa khít như được tạo ra cho nhau. Từ đó, ông tin rằng mình được trời trao sứ mệnh đánh đuổi giặc ngoại xâm.
Thanh gươm ấy được gọi là gươm thần. Từ khi có nó, nghĩa quân như được tiếp thêm sức mạnh. Lê Lợi dẫn quân chiến đấu ngày càng mạnh mẽ, đánh đâu thắng đó. Từ những trận nhỏ lẻ, nghĩa quân dần lớn mạnh, thu hút ngày càng nhiều người tham gia. Tinh thần chiến đấu lan rộng khắp nơi, tạo thành một phong trào lớn chống lại quân Minh.
Cuộc khởi nghĩa kéo dài nhiều năm. Có lúc tưởng chừng thất bại, nhưng nhờ ý chí kiên cường và sự đoàn kết, nghĩa quân dần giành lại thế chủ động. Cuối cùng, quân Minh bị đánh bại hoàn toàn, đất nước được giành lại độc lập.
Sau chiến thắng, Lê Lợi lên ngôi vua, mở ra một triều đại mới. Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đó.
Một ngày nọ, khi vua Lê Lợi đi thuyền dạo chơi trên Hồ Gươm, mặt nước yên tĩnh, không khí thanh bình. Bỗng nhiên, một con rùa lớn nổi lên từ dưới nước. Con rùa tiến lại gần thuyền, nhìn nhà vua như muốn nói điều gì đó.
Lê Lợi chợt hiểu ra. Thanh gươm thần mà ông dùng để đánh giặc vốn không phải của mình, mà là do trời đất ban cho để hoàn thành sứ mệnh. Nay đất nước đã yên bình, đã đến lúc phải trả lại.
Ông rút thanh gươm ra và trao cho rùa vàng. Con rùa ngậm lấy rồi lặn xuống nước, biến mất giữa làn sóng. Từ đó, hồ được gọi là Hồ Gươm – tức là hồ trả gươm.
