LÊ NAM PHONG – “ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TRỌC” Ở ĐỒI ĐỘC LẬP

1. Người đại đội trưởng chưa đầy 30 tuổi

Trung tướng Lê Nam Phong là một trong những cán bộ quân đội trưởng thành từ kháng chiến chống Pháp và để lại dấu ấn đặc biệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Năm 1954, khi tham gia chiến dịch, ông chưa đầy 30 tuổi và là Đại đội trưởng Đại đội 225, Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Đơn vị của ông từ Thượng Lào trở về Điện Biên Phủ và chỉ sau ba ngày đã nhận lệnh chuẩn bị chiến đấu.

Trong những ngày chiến đấu tại Điện Biên Phủ, ông thường xuất hiện với chiếc đầu cạo trọc. Chính vì vậy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gọi ông bằng cái tên thân mật “Đại đội trưởng đầu trọc”.

2. Đơn vị nhận nhiệm vụ tại đồi Độc Lập

Ngày 13/3/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn bằng trận đánh Him Lam.

Sau khi Him Lam bị tiêu diệt, quân Pháp tăng cường lực lượng cho tập đoàn cứ điểm. Trong lúc ấy, Đại đội 225 của Lê Nam Phong được giao nhiệm vụ tham gia trận đánh đồi Độc Lập, một cứ điểm quan trọng nằm ở phía Bắc khu trung tâm.

Đồi Độc Lập được quân Pháp coi là một trong những vị trí then chốt bảo vệ tập đoàn cứ điểm. Quân địch bố trí lực lượng khá mạnh và có hệ thống công sự kiên cố.

3. Trận đánh trong đêm

Từ tối 14/3 đến sáng 15/3/1954, Đại đội 225 tham gia chiến đấu tại đồi Độc Lập.

Đây là một trận đánh quyết liệt. Quân ta phải tiến qua những khu vực có hàng rào dây thép gai, công sự và hỏa lực của đối phương.

Lê Nam Phong trực tiếp chỉ huy bộ đội tiến công. Trong những trận đánh kiểu này, người đại đội trưởng thường phải ở rất gần chiến sĩ để nắm tình hình và truyền đạt mệnh lệnh.

4. “Đại đội trưởng đầu trọc”

Trong chiến đấu, Lê Nam Phong thường cạo trọc đầu. Hình ảnh người đại đội trưởng đầu trọc xuất hiện giữa chiến trường trở nên quen thuộc với cán bộ, chiến sĩ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng chú ý đến ông và gọi bằng biệt danh “Đại đội trưởng đầu trọc”. Cái tên ấy theo ông suốt nhiều năm sau chiến tranh và trở thành một dấu ấn đặc biệt trong những hồi ức về Điện Biên Phủ.

Nhưng phía sau biệt danh tưởng như vui vẻ ấy là một người chỉ huy phải đối mặt với những trận đánh cực kỳ ác liệt.

5. Những ngày chiến đấu liên tục

Điện Biên Phủ không phải một chiến dịch mà các đơn vị đánh xong một trận rồi nghỉ dài ngày. Sau mỗi trận đánh, bộ đội phải nhanh chóng củng cố trận địa và chuẩn bị cho những nhiệm vụ tiếp theo.

Lê Nam Phong cùng đơn vị tiếp tục chiến đấu trong nhiều trận khác nhau. Từ những cứ điểm vòng ngoài, quân đội Việt Nam từng bước tiến gần trung tâm Mường Thanh.

Đối với những người lính trẻ như ông, chiến dịch là quá trình liên tục chịu đựng gian khổ, thiếu thốn và nguy hiểm.

6. Những giao thông hào tiến về trung tâm

Một trong những nét đặc biệt của Chiến dịch Điện Biên Phủ là hệ thống giao thông hào của quân đội Việt Nam ngày càng tiến gần các cứ điểm Pháp.

Những đường hào ấy giúp bộ đội tiếp cận đối phương an toàn hơn, đồng thời tạo điều kiện để triển khai lực lượng và vũ khí.

Đến giai đoạn cuối chiến dịch, vòng vây quanh khu trung tâm ngày càng khép chặt. Đối phương gần như không còn khả năng tổ chức những cuộc phản công quy mô lớn như trước.

7. Những giờ phút cuối

Ngày 7/5/1954, các đơn vị Việt Nam đồng loạt tiến công khu trung tâm.

Ở nhiều vị trí, quân Pháp bắt đầu buông súng đầu hàng. Sở chỉ huy của De Castries cũng bị tiến công.

Đến 17 giờ 30 phút, De Castries và toàn bộ cơ quan tham mưu bị bắt sống. Lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy, đánh dấu chiến thắng hoàn toàn của quân đội Việt Nam tại Điện Biên Phủ.

Đối với Lê Nam Phong và những người lính Đại đoàn 308, đó là kết quả của 56 ngày đêm chiến đấu.

8. Từ Điện Biên Phủ đến những cuộc chiến sau này

Chiến thắng năm 1954 không phải điểm kết thúc sự nghiệp quân sự của Lê Nam Phong.

Sau kháng chiến chống Pháp, ông tiếp tục trưởng thành trong quân đội và tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy quan trọng và sau này trở thành Trung tướng.

Những kinh nghiệm có được từ Điện Biên Phủ trở thành vốn quý trong quá trình ông tiếp tục chỉ huy và xây dựng lực lượng.

9. Một người chỉ huy gần chiến sĩ

Điểm nổi bật trong những hồi ức về Lê Nam Phong là hình ảnh một người chỉ huy thường xuyên có mặt ở nơi chiến đấu.

Ở cấp đại đội, khoảng cách giữa người chỉ huy và chiến sĩ rất gần. Đại đội trưởng phải nắm từng vị trí, từng tổ chiến đấu và diễn biến từng trận đánh.

Điều đó cũng giải thích vì sao hình ảnh “Đại đội trưởng đầu trọc” lại được những người lính Điện Biên nhớ lâu đến vậy: ông không phải một nhân vật đứng xa chiến trường mà là người trực tiếp cùng đơn vị trải qua những trận đánh khốc liệt.

10. Một thế hệ trưởng thành từ Điện Biên

Lê Nam Phong sau này trở thành một vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng khi nhắc tới ông, hình ảnh năm 1954 vẫn đặc biệt sâu đậm: một đại đội trưởng chưa đầy 30 tuổi, chỉ huy những người lính tiến công vào hệ thống cứ điểm kiên cố nhất Đông Dương.

Câu chuyện Lê Nam Phong cho thấy Điện Biên Phủ không chỉ là nơi một tập đoàn cứ điểm bị đánh bại. Đó còn là nơi một thế hệ cán bộ quân đội trưởng thành qua chiến đấu, trong đó có những người sau này trở thành những tướng lĩnh quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ một người đại đội trưởng trẻ tuổi trên chiến trường Điện Biên, Lê Nam Phong tiếp tục đi qua nhiều chặng đường của lịch sử quân đội. Biệt danh “Đại đội trưởng đầu trọc” vì thế trở thành một phần ký ức đặc biệt về thế hệ những người lính đã làm nên chiến thắng năm 1954.