LÊ NAM PHONG – “ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TRỌC” VÀ KHÍ PHÁCH NGƯỜI LÍNH ĐIỆN BIÊN
LÊ NAM PHONG – “ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TRỌC” VÀ KHÍ PHÁCH NGƯỜI LÍNH ĐIỆN BIÊN
Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, có những biệt danh được sinh ra giữa chiến trường khốc liệt, trở thành dấu ấn khó phai của lòng quả cảm và trí sáng tạo. Trung tướng Lê Nam Phong, tên thật là Lê Hoàng Thống, được đồng đội và lịch sử nhớ đến với biệt danh “Đại đội trưởng đầu trọc” – một người chỉ huy đã đi qua những chiến dịch lớn của dân tộc bằng ý chí kiên cường và tinh thần gần gũi với chiến sĩ.
Sinh năm 1927 tại xã Quỳnh Hoa, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, ông tham gia cách mạng từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950, ông là Đại đội phó Đại đội Tô Văn, Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Sau đó, ông tiếp tục trưởng thành qua những năm tháng chiến đấu gian khổ, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Giữa 56 ngày đêm chiến đấu tại Điện Biên Phủ, bộ đội phải sống trong giao thông hào ẩm ướt, bùn đất và điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn. Để khắc phục tình trạng tóc bết bùn, gây ngứa ngáy và ảnh hưởng đến sinh hoạt, ông quyết định cạo trọc đầu. Các chiến sĩ trong đơn vị cũng làm theo. Hình ảnh cả đại đội đầu trọc không chỉ giúp bộ đội thuận tiện hơn trong điều kiện chiến trường mà còn tạo nên tinh thần đoàn kết, lạc quan giữa những ngày gian khó.
Khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến kiểm tra đơn vị, thấy các chiến sĩ đều cạo trọc đầu, ông đã hỏi nguyên nhân. Câu trả lời chân thành của người đại đội trưởng về quyết tâm chiến đấu đã khiến sáng kiến giản dị ấy trở thành một kỷ niệm đáng nhớ. Từ đó, biệt danh “Đại đội trưởng đầu trọc” gắn liền với tên tuổi Lê Nam Phong.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông tiếp tục tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nổi bật trong Chiến dịch Mậu Thân năm 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân năm 1975. Ông từng là Sư đoàn trưởng Sư đoàn 7 thuộc Quân đoàn 4, sau đó đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy quan trọng, trong đó có Tư lệnh Quân đoàn 1 và Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2.
Ngày 26/3/2022, Trung tướng Lê Nam Phong qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 95 tuổi. Năm 2026, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Cuộc đời ông là câu chuyện về một người lính biết biến khó khăn thành động lực, lấy sự gương mẫu để khích lệ đồng đội và giữ vững tinh thần chiến đấu trong những thời khắc cam go nhất.
“Đại đội trưởng đầu trọc” không chỉ là một biệt danh lịch sử, mà còn là biểu tượng của trí sáng tạo, tinh thần lạc quan và tình đồng đội. Tấm gương Trung tướng Lê Nam Phong nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay rằng lòng yêu nước được thể hiện qua những hành động thiết thực, sự kiên trì trước thử thách và trách nhiệm với cộng đồng, quê hương.
