Lê Nam Phong – Người chỉ huy từ Xuân Lộc tiến về Sài Gòn

Lê Nam Phong – Người chỉ huy từ Xuân Lộc tiến về Sài Gòn

Thời kỳ: Đại thắng mùa Xuân 1975

Trung tướng Lê Nam Phong, tên thật là Lê Hoàng Thống, sinh ngày 1-5-1928 tại xã Quỳnh Hoa, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn rất trẻ và trải qua nhiều cương vị trong quân đội. Đến mùa Xuân năm 1975, ông giữ cương vị Sư đoàn trưởng Sư đoàn 7, Quân đoàn 4, trực tiếp chỉ huy đơn vị trên hướng Đông trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Đầu tháng 4-1975, khi tình hình chiến trường thay đổi rất nhanh, Sư đoàn 7 đang hoạt động trên hướng Lâm Đồng thì nhận lệnh trở về phía Đông Nam Bộ. Ngày 3-4, Lê Nam Phong có mặt tại sở chỉ huy Quân đoàn 4 để nhận nhiệm vụ mới. Mục tiêu trước mắt là Xuân Lộc, một địa bàn có vị trí quan trọng trên các tuyến đường dẫn về Sài Gòn.

Xuân Lộc khi ấy được tổ chức thành một tuyến phòng thủ mạnh. Từ ngày 9-4, các lực lượng của ta bắt đầu tiến công vào khu vực này. Những ngày đầu, trận đánh diễn ra rất quyết liệt. Lê Nam Phong trực tiếp chỉ huy Sư đoàn 7 cùng các lực lượng phối hợp từng bước đánh vào hệ thống phòng thủ, đồng thời tìm cách chia cắt các tuyến đường tiếp tế và ngăn lực lượng đối phương tăng viện cho Xuân Lộc.

Sau những ngày chiến đấu căng thẳng, cách đánh được điều chỉnh. Thay vì chỉ tập trung đánh thẳng vào trung tâm Xuân Lộc, lực lượng ta mở rộng các hướng tiến công, đánh vào vòng ngoài và cắt những con đường quan trọng. Sư đoàn 7 phối hợp với các đơn vị khác chia cắt Xuân Lộc với Biên Hòa, làm suy yếu khả năng tiếp tế và phản kích.

Rạng sáng 21-4-1975, lực lượng đối phương tại Xuân Lộc bắt đầu rút khỏi thị xã. Xuân Lộc được giải phóng, tuyến phòng thủ quan trọng ở cửa ngõ phía Đông Sài Gòn bị phá vỡ. Sau trận đánh, Lê Nam Phong nhận nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng để tiếp tục tiến về Sài Gòn. Ông hiểu rằng thời cơ chiến lược đã đến và cuộc chiến đang bước vào những ngày cuối cùng.

Ngày 29-4, Sư đoàn 7 nhận nhiệm vụ mới trong Chiến dịch Hồ Chí Minh: tổ chức lực lượng thọc sâu về phía Sài Gòn. Tư lệnh Quân đoàn 4 Hoàng Cầm trao cho Lê Nam Phong lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” và giao nhiệm vụ tiến vào nội đô, hướng tới những mục tiêu quan trọng, trong đó có Dinh Độc Lập. Với người chỉ huy Sư đoàn 7, đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng sau những ngày chiến đấu ở Xuân Lộc.

Sáng 30-4, Lê Nam Phong ngồi trên xe bọc thép cùng đội hình tiến vào khu vực Biên Hòa rồi hướng về Sài Gòn. Trên đường đi, lực lượng của ông gặp nhiều ổ chống trả. Đến cầu Ghềnh, xe bọc thép và xe tăng không thể vượt qua vì mặt cầu hẹp, nên ông quyết định đổi hướng, quay ra Quốc lộ 1 để tiếp tục tiến quân. Quyết định này giúp đội hình không bị mắc lại quá lâu trên đường tiến vào nội đô.

Khi đoàn quân tiến gần trung tâm thành phố, đường phố đã trở nên đông đúc. Người dân ùa ra đường trong không khí đặc biệt của ngày cuối chiến tranh. Lê Nam Phong nhận thấy đội hình di chuyển chậm và lo rằng mình không kịp thực hiện nhiệm vụ cắm cờ tại Dinh Độc Lập. Ông giao quyền chỉ huy cho Phó chính ủy Nguyễn Văn Thái, rồi mang lá cờ rời xe bọc thép, tìm cách đi nhanh hơn vào trung tâm. Nhưng khi đến khu vực cầu Thị Nghè, ông nhận được tin lực lượng Quân đoàn 2 đã tiến vào Dinh Độc Lập và lá cờ Giải phóng đã tung bay trên nóc dinh.

Dù không phải là người trực tiếp cắm lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập, Lê Nam Phong vẫn có một dấu ấn đặc biệt trong ngày toàn thắng. Sau này, khi nhắc lại buổi trưa 30-4, ông kể rằng mình nhìn thấy lá cờ Giải phóng tung bay và cảm nhận rõ đất nước đã bước sang một thời kỳ mới. Câu chuyện ấy cũng cho thấy trong một chiến dịch lớn, mỗi đơn vị có một mục tiêu riêng nhưng tất cả cùng hướng tới thời khắc chung là giải phóng Sài Gòn và kết thúc chiến tranh.

Câu chuyện của Lê Nam Phong trong Đại thắng mùa Xuân 1975 gắn liền với hai chặng đường quan trọng: phá vỡ tuyến phòng thủ Xuân Lộc và tổ chức lực lượng tiến về Sài Gòn. Từ những ngày chiến đấu ác liệt ở cửa ngõ phía Đông đến buổi trưa 30-4, ông cùng đồng đội đã đi qua một trong những giai đoạn quyết định nhất của chiến tranh. Với học sinh hôm nay, câu chuyện ấy nhắc chúng ta trân trọng hòa bình, ghi nhớ lịch sử và cố gắng học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng đất nước trong thời bình.