LÊ QUẢNG BA – NGƯỜI DẪN ĐƯỜNG VỀ PÁC BÓ VÀ VỊ TƯỚNG NGƯỜI TÀY ĐẦU TIÊN
LÊ QUẢNG BA – NGƯỜI DẪN ĐƯỜNG VỀ PÁC BÓ VÀ VỊ TƯỚNG NGƯỜI TÀY ĐẦU TIÊN
Có những dấu mốc lịch sử bắt đầu từ những con đường rất nhỏ.
Một con đường núi giữa Cao Bằng.
Một đoàn người âm thầm trở về quê hương.
Một căn cứ cách mạng còn sơ khai giữa núi rừng.
Và những con người phải vừa bảo vệ lực lượng, vừa gây dựng phong trào từ những ngày đầu.
Trong câu chuyện ấy có một người con của núi rừng Cao Bằng: Lê Quảng Ba, tên thật là Đàm Văn Mông, người dân tộc Tày, sinh năm 1914 tại Hà Quảng, Cao Bằng và qua đời năm 1988. Ông về sau trở thành vị tướng người Tày đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tuổi trẻ của Lê Quảng Ba gắn với vùng đất Cao Bằng, nơi có truyền thống đấu tranh cách mạng mạnh mẽ. Từ rất sớm, ông đã tham gia hoạt động cách mạng và được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở.
Năm 1933, ông được kết nạp vào Đảng.
Nhưng dấu mốc đặc biệt nhất trong cuộc đời ông đến vào đầu năm 1941.
Sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc quyết định trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
Ngày 28 tháng 1 năm 1941, Nguyễn Ái Quốc vượt qua biên giới trở về Việt Nam và đặt chân đến khu vực Pác Bó, Cao Bằng.
Trong đoàn người đón và bảo vệ Người có những cán bộ cách mạng địa phương, trong đó có Lê Quảng Ba.
Ông là một trong những người có nhiệm vụ dẫn đường, bảo vệ và chuẩn bị nơi ăn ở cho Nguyễn Ái Quốc trong những ngày đầu Người trở về nước.
Đối với lịch sử cách mạng Việt Nam, sự kiện ấy có ý nghĩa rất lớn.
Sau gần ba mươi năm hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc đã trở về trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước. Pác Bó từ đó trở thành một trong những địa điểm quan trọng của cách mạng Việt Nam.
Lê Quảng Ba được giao những nhiệm vụ tưởng như rất bình thường nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt: tìm địa điểm an toàn, tổ chức bảo vệ, giữ liên lạc và xây dựng cơ sở.
Trong điều kiện núi rừng hiểm trở, phương tiện liên lạc còn rất hạn chế, mỗi người tham gia công việc đều phải có tinh thần trách nhiệm cao.
Lê Quảng Ba dần trở thành một trong những cán bộ nòng cốt ở Cao Bằng.
Tháng 11 năm 1941, tại Pác Bó, một đội vũ trang được thành lập. Nguyễn Ái Quốc trực tiếp đến dự và căn dặn các thành viên phải đoàn kết, giữ kỷ luật, khiêm tốn học hỏi, gắn bó với nhân dân. Người cũng trao những nguyên tắc hoạt động của đội cho Lê Thiết Hùng và Lê Quảng Ba.
Đây là một trong những bước quan trọng trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.
Từ những nhóm nhỏ ban đầu, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước được tổ chức, huấn luyện và trưởng thành.
Lê Quảng Ba cũng trưởng thành cùng quá trình ấy.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước bước vào một giai đoạn vô cùng khó khăn.
Chính quyền cách mạng còn non trẻ.
Nhiều nơi phải đối mặt với những lực lượng chống phá.
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp sau đó đặt ra những yêu cầu ngày càng lớn đối với lực lượng vũ trang.
Lê Quảng Ba được giao nhiều nhiệm vụ quân sự quan trọng.
Ông từng đảm nhiệm vị trí Khu trưởng Khu Hà Nội, rồi tham gia chỉ huy các lực lượng ở nhiều chiến trường.
Trong những năm kháng chiến, ông tiếp tục có mặt tại Việt Bắc và giữ nhiều trọng trách trong quân đội.
Năm 1951, ông được giao làm Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn 316.
Đây là một đơn vị chủ lực quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Từ những ngày đầu thành lập, Đại đoàn 316 từng bước trưởng thành qua nhiều chiến dịch.
Và rồi năm 1954 đến.
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết định.
Bộ Chính trị và Tổng Quân ủy quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Lê Quảng Ba khi ấy mang quân hàm Đại tá và chỉ huy Đại đoàn 316 tham gia chiến dịch.
Đại đoàn 316 được giao nhiệm vụ tiến công vào khu vực trung tâm của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Phía trước là một hệ thống phòng ngự được xây dựng kiên cố.
Phía sau mỗi vị trí chiến đấu là cả một hệ thống hậu cần, chỉ huy và hỏa lực.
Muốn giành thắng lợi, các đơn vị phải phối hợp chặt chẽ, kiên trì thực hiện kế hoạch và phát huy sức mạnh của cả chiến dịch.
Đại đoàn 316 đã cùng các đơn vị khác từng bước tiến công vào tập đoàn cứ điểm.
Sau 56 ngày đêm, ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc bằng thắng lợi của quân và dân Việt Nam.
Chiến thắng ấy trở thành một trong những dấu mốc lớn nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.
Hiệp định Genève được ký kết sau đó, chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương và tạo ra một bước ngoặt quan trọng đối với cách mạng Việt Nam.
Trong thắng lợi chung ấy có đóng góp của rất nhiều cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
Lê Quảng Ba là một trong những người đã góp phần vào thắng lợi của chiến dịch trên cương vị chỉ huy Đại đoàn 316.
Nhưng câu chuyện về ông không dừng lại ở Điện Biên Phủ.
Sau năm 1954, Lê Quảng Ba tiếp tục được giao nhiều trọng trách.
Ông từng là Tư lệnh Quân khu Việt Bắc, vị trí gắn với một địa bàn có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử cách mạng Việt Nam.
Việt Bắc từng là căn cứ địa quan trọng trong những năm kháng chiến.
Đó cũng chính là vùng đất nơi Lê Quảng Ba đã hoạt động từ những ngày đầu.
Từ một cán bộ hoạt động ở Cao Bằng, ông đã trưởng thành thành một cán bộ quân sự cấp cao.
Năm 1958, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Ông trở thành vị tướng người dân tộc Tày đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đây là một dấu mốc đáng nhớ không chỉ trong cuộc đời Lê Quảng Ba mà còn trong quá trình xây dựng lực lượng cách mạng Việt Nam.
Bởi trong lịch sử quân đội, mỗi thế hệ cán bộ lại đại diện cho một vùng đất, một cộng đồng và một truyền thống.
Lê Quảng Ba là người con của Cao Bằng.
Ông mang theo kinh nghiệm, sự hiểu biết về địa hình, con người và phong tục của vùng Việt Bắc vào quá trình hoạt động cách mạng.
Sau này, ông tiếp tục đảm nhiệm những công việc liên quan đến công tác dân tộc và từng giữ cương vị Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Chính phủ. Ông cũng tham gia hoạt động trong Quốc hội và các tổ chức chính trị - xã hội.
Điều đó cho thấy cuộc đời ông không chỉ gắn với quân đội.
Từ công việc quân sự, ông tiếp tục tham gia công tác xây dựng đất nước và chăm lo những vấn đề liên quan đến đồng bào các dân tộc.
Một người từng đi qua chiến tranh cũng phải học cách đóng góp cho đất nước trong thời bình.
Đó là một sự chuyển đổi rất quan trọng.
Bởi bảo vệ đất nước không phải lúc nào cũng chỉ được thể hiện trên chiến trường.
Trong thời bình, xây dựng đoàn kết, phát triển vùng miền, chăm lo đời sống nhân dân và giữ gìn những giá trị văn hóa cũng là những công việc có ý nghĩa đối với quốc gia.
Lê Quảng Ba qua đời năm 1988, để lại một cuộc đời kéo dài qua nhiều giai đoạn quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam.
Từ những con đường núi đưa Nguyễn Ái Quốc về Pác Bó năm 1941, đến những năm tháng xây dựng lực lượng vũ trang, từ chiến thắng Điện Biên Phủ đến công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh, cuộc đời ông gắn với nhiều bước chuyển lớn.
Nhưng có lẽ điều đáng nhớ nhất ở Lê Quảng Ba không chỉ nằm ở những chức vụ ông từng đảm nhiệm.
Đó là hành trình từ một người con của núi rừng Cao Bằng trở thành một cán bộ cách mạng có đóng góp trong những thời điểm quan trọng của đất nước.
Ông cho thấy rằng xuất thân không quyết định giới hạn của một con người.
Một người trẻ ở một vùng núi xa xôi vẫn có thể học tập, rèn luyện và trở thành người đóng góp cho những sự kiện có ý nghĩa lớn đối với cả dân tộc.
Ngày nay, cuộc sống của chúng ta đã khác rất nhiều.
Thanh niên có điều kiện học tập tốt hơn.
Thông tin có thể đến với chúng ta chỉ trong vài giây.
Khoảng cách giữa các vùng miền cũng ngày càng được rút ngắn.
Nhưng chính vì có nhiều cơ hội hơn, người trẻ càng cần biết trân trọng cơ hội học tập và phát triển bản thân.
Câu chuyện Lê Quảng Ba nhắc chúng ta rằng một con người có thể bắt đầu từ một nơi rất bình dị nhưng hoàn toàn có thể tạo nên những giá trị lớn lao nếu biết học hỏi, có trách nhiệm và kiên trì với điều mình tin là đúng.
Và còn một bài học khác rất đáng suy ngẫm.
Lịch sử Việt Nam được làm nên bởi rất nhiều con người đến từ những vùng đất, dân tộc và hoàn cảnh khác nhau.
Sức mạnh của dân tộc vì thế không nằm ở sự giống nhau của tất cả mọi người.
Sức mạnh ấy nằm ở khả năng đoàn kết những con người khác nhau thành một cộng đồng cùng hướng về tương lai chung.
Lê Quảng Ba – người con dân tộc Tày của Cao Bằng – là một phần của câu chuyện ấy.
Từ Pác Bó đến Điện Biên Phủ, từ những ngày đầu xây dựng lực lượng đến những năm tháng xây dựng đất nước, cuộc đời ông để lại một dấu ấn giản dị nhưng sâu sắc:
Quê hương có thể là nơi một người bắt đầu, nhưng trách nhiệm với đất nước có thể đưa người ấy đi rất xa.
Và với tuổi trẻ hôm nay, hành trình ấy có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ: học tập nghiêm túc, biết trân trọng nguồn cội, tôn trọng sự khác biệt, sống có trách nhiệm và luôn tìm cách biến khả năng của mình thành những điều có ích cho cộng đồng.


