LÊ QUẢNG BA – NGƯỜI GÓP PHẦN XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG Ở CAO BẰNG

LÊ QUẢNG BA – NGƯỜI GÓP PHẦN XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG Ở CAO BẰNG

Có những nhân vật lịch sử được nhớ đến bởi một trận đánh lớn. Có người được nhắc đến bởi một quyết định quan trọng. Nhưng cũng có những người đã dành phần lớn cuộc đời để đặt nền móng cho những thắng lợi về sau.

Thiếu tướng Lê Quảng Ba là một nhân vật như vậy.

Ông tên thật là Đàm Văn Mông, dân tộc Tày, sinh năm 1914, quê ở Sóc Hà, Hà Quảng, Cao Bằng. Đây là vùng đất nằm ở phía Bắc Tổ quốc, nơi phong trào cách mạng phát triển sớm và sau này trở thành một trong những căn cứ quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Từ khi còn trẻ, Lê Quảng Ba đã sớm tham gia hoạt động cách mạng. Theo các tài liệu lịch sử, ông tham gia cách mạng từ năm 1935 và vào Đảng năm 1936. Những năm đầu hoạt động, ông cùng các cán bộ khác vận động, tuyên truyền và xây dựng cơ sở trong đồng bào các dân tộc ở Cao Bằng.

Cao Bằng khi ấy là một địa bàn đặc biệt.

Địa hình miền núi hiểm trở.

Các bản làng nằm cách xa nhau.

Điều kiện đi lại khó khăn.

Nhưng chính nơi đây lại có một cộng đồng đồng bào các dân tộc giàu truyền thống yêu nước và có nhiều cơ sở cách mạng.

Đối với những người làm công tác vận động quần chúng, hiểu phong tục, ngôn ngữ và đời sống của nhân dân là điều rất quan trọng.

Lê Quảng Ba là người dân tộc Tày, sinh ra và lớn lên tại Cao Bằng nên có sự gắn bó sâu sắc với quê hương.

Ông từng cùng các đồng chí đi vào những bản làng, gặp gỡ nhân dân và xây dựng cơ sở.

Những công việc ấy có thể không tạo nên những chiến công vang dội ngay lập tức.

Nhưng chính từ những cơ sở ấy, phong trào cách mạng từng bước phát triển.

Năm 1941 là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời Lê Quảng Ba.

Đầu năm ấy, Nguyễn Ái Quốc trở về Việt Nam sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài.

Ngày 28 tháng 1 năm 1941, Nguyễn Ái Quốc vượt qua biên giới Việt Nam – Trung Quốc và trở về Cao Bằng.

Lê Quảng Ba là một trong những người tham gia bảo vệ và dẫn đường, góp phần đưa Nguyễn Ái Quốc về khu vực Pác Bó. Các tư liệu lịch sử của Cao Bằng ghi nhận vai trò của ông trong sự kiện quan trọng này.

Pác Bó sau đó trở thành một địa danh đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Từ đây, Nguyễn Ái Quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước, chuẩn bị những điều kiện quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đối với Lê Quảng Ba, việc bảo vệ và đưa Nguyễn Ái Quốc về Pác Bó là một nhiệm vụ đặc biệt.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó.

Cùng năm 1941, Lê Quảng Ba và Lê Thiết Hùng tổ chức lớp huấn luyện quân sự đầu tiên ở Cao Bằng, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng tại địa phương. Sau đó, ông tham gia phụ trách lực lượng du kích ở Pác Bó.

Đây là một bước phát triển quan trọng.

Từ những nhóm hoạt động nhỏ, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước được tổ chức, huấn luyện và trưởng thành.

Những con người được đào tạo trong giai đoạn ấy sau này trở thành lực lượng nòng cốt của phong trào cách mạng tại Cao Bằng và nhiều địa phương khác.

Lê Quảng Ba vì thế không chỉ là người trực tiếp tham gia hoạt động.

Ông còn góp phần đào tạo con người và xây dựng lực lượng.

Đây là một công việc đòi hỏi tầm nhìn lâu dài.

Một trận đánh có thể diễn ra trong vài giờ.

Nhưng để xây dựng một lực lượng đủ khả năng hoạt động lâu dài cần nhiều năm.

Phải có tổ chức.

Phải có kỷ luật.

Phải có cán bộ.

Phải có sự tin tưởng của nhân dân.

Và phải biết thích nghi với từng địa bàn.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Lê Quảng Ba tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quân sự quan trọng.

Ông từng giữ các cương vị chỉ huy ở Khu Hà Nội, Khu 12, rồi trở thành một cán bộ chỉ huy quan trọng ở Việt Bắc. Từ cuối năm 1949, ông giữ chức Tư lệnh Liên khu Việt Bắc.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ngày càng quyết liệt.

Việt Bắc trở thành căn cứ quan trọng của cuộc kháng chiến.

Lê Quảng Ba cùng các lực lượng tại đây vừa chiến đấu, vừa xây dựng căn cứ và bảo vệ vùng hậu phương chiến lược.

Những chiến dịch nối tiếp nhau diễn ra.

Từ những trận chiến ở Việt Bắc đến các chiến dịch lớn sau này, đội ngũ cán bộ chỉ huy của quân đội từng bước trưởng thành.

Lê Quảng Ba cũng trưởng thành trong quá trình ấy.

Năm 1951, ông được giao làm Đại đoàn trưởng Đại đoàn 316. Đây là một trong những đại đoàn chủ lực quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đại đoàn 316 sau đó tham gia nhiều chiến dịch lớn.

Và đến năm 1954, đơn vị của ông có mặt tại Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đây là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời quân sự của Lê Quảng Ba.

Từ một cán bộ hoạt động ở Cao Bằng hơn một thập niên trước, ông giờ đây đã trở thành người chỉ huy một đại đoàn chủ lực trên chiến trường Điện Biên Phủ.

Chiến dịch bắt đầu ngày 13 tháng 3 năm 1954.

Các đơn vị quân đội Việt Nam lần lượt tiến công những vị trí quan trọng của tập đoàn cứ điểm.

Đại đoàn 316 được giao nhiệm vụ trên một hướng quan trọng ở khu vực phía Đông tập đoàn cứ điểm.

Lê Quảng Ba cùng cán bộ và chiến sĩ Đại đoàn 316 tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao.

Chiến dịch kéo dài 56 ngày đêm.

Đây là một cuộc chiến đấu quy mô lớn, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều lực lượng.

Bên cạnh bộ đội trực tiếp chiến đấu còn có lực lượng vận tải, dân công, thông tin, hậu cần và rất nhiều người dân tham gia phục vụ chiến dịch.

Một thắng lợi lớn vì thế luôn là kết quả của cả một hệ thống.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị đánh bại.

Chiến thắng này tạo bước ngoặt quyết định đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và góp phần thúc đẩy việc ký kết Hiệp định Genève năm 1954.

Đối với Lê Quảng Ba, Điện Biên Phủ là một trong những dấu mốc lớn nhất trong cuộc đời quân sự của ông.

Nhưng sau chiến thắng, ông không rời khỏi những nhiệm vụ lớn của đất nước.

Ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong quân đội và công tác chính trị, xã hội.

Năm 1957, ông trở thành Tư lệnh Quân khu Việt Bắc, là vị tư lệnh đầu tiên của Quân khu Việt Bắc.

Đây là một nhiệm vụ phù hợp với quá trình hoạt động lâu năm của ông tại vùng Việt Bắc.

Ông hiểu địa hình.

Hiểu đồng bào các dân tộc.

Hiểu lịch sử phong trào cách mạng ở khu vực này.

Và quan trọng hơn, ông có nhiều năm kinh nghiệm tổ chức lực lượng.

Năm 1958, Lê Quảng Ba được phong quân hàm Thiếu tướng. Ông được ghi nhận là một trong những vị tướng lĩnh người Tày đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ năm 1960, ông chuyển sang đảm nhiệm các nhiệm vụ liên quan đến công tác dân tộc và quản lý nhà nước.

Ông giữ cương vị Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, đồng thời tham gia nhiều hoạt động chính trị và xã hội. Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III và là đại biểu Quốc hội qua nhiều khóa.

Đây là một giai đoạn khác trong cuộc đời ông.

Nếu những năm trước đó gắn với xây dựng lực lượng và chiến đấu, thì sau này ông dành nhiều thời gian cho công tác dân tộc và xây dựng đất nước.

Điều đó cho thấy một cán bộ cách mạng không nhất thiết chỉ gắn với một lĩnh vực trong suốt cuộc đời.

Có thời điểm cần người tổ chức lực lượng.

Có thời điểm cần người làm công tác dân tộc.

Có thời điểm cần người tham gia xây dựng chính quyền và đại diện cho nhân dân.

Lê Quảng Ba đã trải qua nhiều vai trò như vậy.

Ông qua đời ngày 19 tháng 3 năm 1988, hưởng thọ khoảng 74 tuổi. Trong cuộc đời hoạt động của mình, ông được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Nhìn lại hành trình của Lê Quảng Ba, có thể thấy một con đường rất dài.

Từ một thanh niên người Tày ở Cao Bằng.

Đến một cán bộ vận động quần chúng.

Từ người tham gia bảo vệ Nguyễn Ái Quốc trở về Pác Bó.

Đến người góp phần xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.

Từ cán bộ chỉ huy ở Việt Bắc.

Đến Đại đoàn trưởng Đại đoàn 316 tại Điện Biên Phủ.

Sau đó, ông tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách trong công tác dân tộc và xây dựng đất nước.

Điều đặc biệt trong câu chuyện ấy là sự trưởng thành qua từng nhiệm vụ.

Không có bước trưởng thành nào tự nhiên xuất hiện.

Mỗi giai đoạn đều đòi hỏi con người phải học hỏi, thích nghi và chịu trách nhiệm.

Đối với tuổi trẻ hôm nay, câu chuyện ấy vẫn có nhiều điều đáng suy ngẫm.

Một bạn trẻ có thể bắt đầu bằng việc rất nhỏ.

Học tốt một môn học.

Tham gia một hoạt động tập thể.

Giúp đỡ một người khác.

Tìm hiểu lịch sử quê hương.

Tham gia hoạt động tình nguyện.

Những việc ấy có thể chưa tạo ra một dấu mốc lớn ngay lập tức.

Nhưng chúng rèn luyện cách con người sống và làm việc.

Từ những việc nhỏ, con người học được tính kỷ luật.

Học được trách nhiệm.

Học cách phối hợp với người khác.

Học cách lắng nghe.

Và học cách đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích của bản thân.

Lê Quảng Ba cũng để lại một bài học đặc biệt về sự gắn bó với quê hương và cộng đồng các dân tộc.

Ông sinh ra ở Cao Bằng và dành những năm tháng đầu đời hoạt động cách mạng ngay trên quê hương mình.

Sau này, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều công việc liên quan đến đồng bào các dân tộc.

Vì vậy, câu chuyện của ông giúp chúng ta hiểu rằng sức mạnh của đất nước được tạo nên từ sự đoàn kết của nhiều cộng đồng, nhiều vùng đất và nhiều thế hệ.

Ngày nay, đất nước đã bước vào thời bình.

Tuổi trẻ không phải sống trong hoàn cảnh như những năm 1940 hay 1950.

Nhưng tinh thần trách nhiệm vẫn luôn cần thiết.

Chúng ta có thể thể hiện tình yêu quê hương bằng cách học tập.

Có thể giữ gìn truyền thống bằng cách tìm hiểu lịch sử.

Có thể xây dựng cộng đồng bằng những hoạt động thiện nguyện.

Có thể góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn bằng sự tử tế, trung thực và tinh thần hợp tác.

Lê Quảng Ba đã đi qua một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc.

Từ những bản làng Cao Bằng đến Pác Bó.

Từ những ngày xây dựng lực lượng cách mạng đến chiến trường Điện Biên Phủ.

Từ người cán bộ địa phương đến một vị tướng và sau đó là người làm công tác dân tộc.

Cuộc đời ông cho thấy một con người có thể bắt đầu từ một vùng quê xa xôi nhưng vẫn có thể đóng góp những dấu ấn lớn cho đất nước nếu biết học hỏi, kiên trì và sống có trách nhiệm.

Lịch sử không chỉ được tạo nên trong những thời khắc vang dội. Lịch sử còn được xây dựng từng ngày bởi những con người âm thầm chuẩn bị, đào tạo con người, xây dựng lực lượng và vun đắp niềm tin trong cộng đồng.

Đó là một trong những giá trị đáng nhớ nhất từ cuộc đời Thiếu tướng Lê Quảng Ba.