Lê Quang Định – Danh thần và nhà địa lý học đầu triều Nguyễn

Lê Quang Định – Danh thần và nhà địa lý học đầu triều Nguyễn

Lê Quang Định (1760–1813) là một văn thần, nhà thơ tiêu biểu cuối thế kỷ XVIII – đầu thế kỷ XIX. Ông cùng Trịnh Hoài Đức và Ngô Nhân Tĩnh được biết đến với danh xưng “Gia Định tam gia”.

Từ người học trò ham học

Lê Quang Định quê ở làng Tiên Nộn, huyện Phú Vang, phủ Thừa Thiên. Thuở nhỏ, ông mồ côi cha và theo anh vào Gia Định. Tại đây, ông theo học Võ Trường Toản, kết bạn với Trịnh Hoài Đức và Ngô Nhân Tĩnh, cùng xây dựng hoạt động văn học ở Gia Định.

Năm 1788, ông thi đỗ và bắt đầu con đường làm quan. Sau đó, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều chức vụ, trong đó có Đông cung thị giảng, rồi giữ chức Thượng thư Bộ Binh. Ông cũng từng được cử làm chánh sứ sang nhà Thanh.

Người để lại một công trình địa chí quan trọng

Một đóng góp nổi bật của Lê Quang Định là việc biên soạn Hoàng Việt nhất thống địa dư chí gồm 10 quyển. Công trình ghi chép về địa lý, đường sá, sông núi, phong tục, sản vật và nhiều đặc điểm của các vùng đất trong nước.

Đây là một tư liệu có giá trị trong việc tìm hiểu địa lý và lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XIX.

Bên cạnh công việc chính sự và địa chí, Lê Quang Định còn sáng tác thơ. Các tác phẩm của ông được biết đến như Hoa nguyên thi thảo và những sáng tác nằm trong Gia Định tam gia thi.

Dấu ấn của một danh thần

Năm 1813, Lê Quang Định qua đời vì bệnh, hưởng thọ khoảng 53 tuổi. Về sau, ông được đưa vào thờ tại miếu Trung hưng công thần ở kinh đô Huế.

Từ một người học trò nghèo trở thành danh thần, nhà thơ và người có đóng góp quan trọng cho công tác địa chí, Lê Quang Định để lại dấu ấn đáng chú ý trong lịch sử văn hóa và hành chính Việt Nam đầu thế kỷ XIX.