LÊ QUÝ ĐÔN: BẬC KỲ TÀI VÀ "BÁCH KHOA TOÀN THƯ" CỦA VIỆT NAM THỜI TRẦN - LÊ

Lê Quý Đôn (tên thật là Lê Danh Phương), sinh ngày 02/08/1726 và mất ngày 11/06/1784, có quê quán tại làng Diên Hà, huyện Diên Hưng, phủ Tiên Hưng (nay thuộc thôn Phú hiếu, xã Độc Lập, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình). Sinh ra trong một gia đình dòng dõi khoa bảng, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thần đồng với trí nhớ siêu phàm; năm 1743 ông đỗ Giải nguyên ở hương thi và đến năm 1752 (26 tuổi) đỗ Hội nguyên rồi Bảng nhãn ở đình thi dưới triều Lê - Trịnh. Cuộc đời ông vừa làm quan trải qua nhiều chức vụ trọng yếu như Tham tụng (tể tướng), Ngoại tiếp sứ thần Trung Hoa, vừa dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp trước tác và giáo dục. Với tư duy bác học vượt thời đại, ông để lại cho hậu thế một gia tài tri thức vô giá gồm hàng chục bộ sách giá trị cao như Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Vân đài loại ngữ, Sơn trai tạp thi và Bắc sứ thông lục, khẳng định tầm vóc của một nhà bách khoa toàn thư đầu tiên và lớn nhất của nước ta thời phong kiến.