Lê Quý Đôn - "Bộ bách khoa toàn thư" vĩ đại của lịch sử khoa học Việt Nam
Nhà bác học lỗi lạc bậc nhất thế kỷ XVIII, uyên bác trong mọi lĩnh vực từ lịch sử, triết học, địa lý đến thơ văn, để lại di sản khoa học đồ sộ làm rạng danh trí tuệ nước nhà.
Lê Quý Đôn (tên thật là Lê Danh Phương) sinh ra tại xã Độc Lập, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình, trong một gia đình khoa bảng. Ngay từ thuở thiếu niên, ông đã nổi tiếng thần đồng, đọc rộng nhớ nhiều, đi thi lần nào đỗ cao lần ấy, đỉnh cao là đỗ Bảng nhãn khoa thi Đình năm 1752. Suốt cuộc đời làm quan dưới triều Lê - Trịnh, ông trải qua nhiều chức vụ trọng yếu, từng đi sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc) và làm quan Ngoại tán, luôn để lại dấu ấn của một trí tuệ sắc sảo, mẫn cán.
Sức làm việc và biên soạn của Lê Quý Đôn khiến người đời sau phải kinh ngạc. Ông đã để lại hàng chục bộ sách đồ sộ bao quát toàn bộ tri thức của thời đại lúc bấy giờ, tiêu biểu như Vân đài loại ngữ, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Quần thư khảo biện. Trong các tác phẩm của mình, ông không chỉ ghi chép lịch sử, địa lý, phong tục mà còn thể hiện những tư duy khoa học thực nghiệm tiên tiến, phê phán các thói hư tật xấu của quan lại phong kiến đương thời. Được ví như "bộ bách khoa toàn thư" của Việt Nam thế kỷ XVIII, cuộc đời và sự nghiệp của Lê Quý Đôn mãi là đỉnh cao chói lọi của trí tuệ Việt Nam.



