LÊ QUÝ ĐÔN – NHÀ BÁC HỌC UYÊN BÁC CỦA VIỆT NAM

Lê Quý Đôn sinh năm 1726, tên thật là Lê Danh Phương, quê tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam, nay thuộc tỉnh Thái Bình. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống học hành và khoa bảng. Ngay từ nhỏ, Lê Quý Đôn đã bộc lộ tư chất thông minh, ham học và có khả năng ghi nhớ đặc biệt.

Trong xã hội phong kiến Việt Nam thế kỷ XVIII, con đường học vấn giữ vị trí quan trọng đối với những người muốn đem tài năng phục vụ đất nước. Lê Quý Đôn đã dành phần lớn cuộc đời cho việc học tập, nghiên cứu và làm quan.

Ông nổi tiếng là người đọc nhiều, nhớ lâu và có khả năng khảo cứu sâu rộng. Kiến thức của ông không chỉ giới hạn trong kinh điển Nho giáo mà còn bao quát nhiều lĩnh vực khác nhau.

Lê Quý Đôn để lại một khối lượng trước tác rất lớn. Trong đó có những tác phẩm nổi tiếng như Vân đài loại ngữ, Kiến văn tiểu lục, Phủ biên tạp lục, Đại Việt thông sử và nhiều công trình thơ văn khác.

Điểm đặc biệt ở Lê Quý Đôn là tinh thần quan sát và ghi chép thực tế. Ông không chỉ nghiên cứu sách vở mà còn chú ý đến đời sống xã hội, sản vật, địa lý, phong tục và tình hình kinh tế.

Trong chuyến công cán ở Trung Quốc, ông có cơ hội tiếp xúc với nhiều học giả và sách vở. Những trải nghiệm đó càng mở rộng vốn hiểu biết của ông.

Lê Quý Đôn qua đời năm 1784. Dù cuộc đời đã khép lại từ hơn hai thế kỷ trước, tên tuổi ông vẫn được nhắc đến như biểu tượng của tinh thần hiếu học và trí tuệ Việt Nam.