Lê Thanh Hải
Người cựu chiến binh ấy năm nay đã ngoài bảy mươi, mái tóc bạc như sương sớm phủ lên những mùa mưa nắng đời người. Ông sống lặng lẽ trong một con hẻm nhỏ ở phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long, ngày ngày chăm sóc vườn cây trước nhà, chiều đến ngồi nhâm nhi chén trà nhìn dòng người qua lại. Ít ai biết rằng, sau dáng vẻ bình dị ấy là cả một bầu trời ký ức không thể phai mờ về những năm tháng ở chiến trường Campuchia.
Ông nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi, mang theo balô nhẹ tênh và trái tim đầy nhiệt huyết. Những năm cuối thập niên 1970, đơn vị của ông vượt biên giới sang Campuchia làm nhiệm vụ quốc tế. Con đường hành quân xuyên rừng thẳm, đất đỏ bám kín ống quần, mồ hôi hòa lẫn mưa rừng mằn mặn. Đêm xuống, rừng già thì thầm những âm thanh lạ lẫm, có khi là tiếng côn trùng, có khi là tiếng súng vọng xa khiến tim người lính trẻ thắt lại.
Kỷ niệm ông nhớ nhất là một buổi sáng mùa mưa, đơn vị dừng chân gần một ngôi làng nhỏ. Người dân Campuchia gầy gò, ánh mắt vừa sợ hãi vừa hy vọng. Ông và đồng đội chia nhau từng nắm gạo, từng viên thuốc sốt rét. Một đứa trẻ được ông bế lên, nhẹ như cành khô, đôi mắt đen lay láy nhìn ông không chớp. Khoảnh khắc ấy, ông nhận ra nhiệm vụ của mình không chỉ là cầm súng, mà còn là giữ gìn sự sống và niềm tin cho những con người vô tội.
Chiến trường khắc nghiệt không chỉ bởi bom đạn mà còn bởi bệnh tật và nỗi nhớ nhà. Sốt rét rừng nhiều lần quật ngã ông, có đêm mê man gọi tên mẹ giữa cơn sốt cao. Đồng đội thay nhau đắp khăn ướt, nhường từng ngụm nước hiếm hoi. Có người đã nằm lại nơi đất bạn, tên khắc vội trên mảnh gỗ giữa rừng. Mỗi lần nhớ đến, lòng ông lại se thắt, như vẫn nghe đâu đây tiếng gọi nhau trong đêm hành quân.
Ngày hoàn thành nhiệm vụ trở về, ông mang theo vết sẹo nơi cánh tay và những giấc mơ còn dang dở của đồng đội. Hòa bình lập lại, ông trở về quê, lập gia đình, làm đủ nghề để nuôi con. Những năm đầu, đêm nào ông cũng giật mình tỉnh giấc vì tiếng mưa gõ mái tôn gợi nhớ tiếng mưa rừng Campuchia. Nhưng thời gian và tình người đã dần xoa dịu.
Giờ đây, ở phường Long Châu, ông sống chậm rãi hơn. Mỗi dịp 27 tháng 7 hay ngày kỷ niệm, ông lại mặc bộ quân phục cũ, ngay ngắn gắn lại huy hiệu đã phai màu. Ông kể chuyện cho con cháu nghe, không phải để nhắc về gian khổ, mà để nói về giá trị của hòa bình, của tình đồng đội và lòng nhân ái vượt qua biên giới.
Với ông, Campuchia không chỉ là một chiến trường, mà là một phần đời. Ký ức ấy, dù có lúc đau đáu, vẫn được ông gìn giữ như một ngọn lửa nhỏ, sưởi ấm tâm hồn trong những chiều yên ả nơi quê nhà Vĩnh Long
