Lê Thị Bạch Cát

Con đường từ nhà giáo đến chiến sĩ biệt động

Sinh ngày 10/10/1940 tại Nghi Thủy (nay thuộc phường Nghi Thủy, tỉnh Nghệ An), Lê Thị Bạch Cát theo nghề sư phạm, từng học tại Trường Cao đẳng Sư phạm Thể thao Trung ương và được giữ lại làm giảng viên. Năm 1964, bà tình nguyện vào chiến trường miền Nam, sau thời gian huấn luyện được điều về Thành đoàn Sài Gòn và tham gia lực lượng biệt động hoạt động bí mật trong nội thành dưới bí danh Sáu Xuân.

Hoạt động cách mạng

Để giữ vỏ bọc, bà làm nhiều nghề như thợ may, làm nón, bán rau, bán chanh, ớt, đồng thời xây dựng cơ sở cách mạng và mạng lưới liên lạc. Cuối năm 1967, bà được phân công làm Quận ủy viên, Bí thư Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên Quận 2–4 (khu vực nay thuộc Quận 1, TP.HCM), trực tiếp tham gia chuẩn bị lực lượng, vận chuyển vũ khí và tổ chức các hoạt động trong Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968.

Hy sinh và ghi nhận

Ngày 5/5/1968, trong trận chiến tại khu vực Bến Chương Dương – Đề Thám, khi lực lượng đối phương áp đảo, Lê Thị Bạch Cát ra lệnh cho đồng đội rút lui để bảo toàn lực lượng, còn bà ở lại chiến đấu và hy sinh ở tuổi 28. Theo các tư liệu lịch sử được công bố sau này, thi thể của bà không được thu hồi và phần mộ đến nay vẫn chưa được xác định.

Năm 1985, bà được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Ngày 20/9/2024, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ. Lễ trao danh hiệu được tổ chức tại TP.HCM vào cuối năm 2024.

Dấu ấn ngày nay

Tên Lê Thị Bạch Cát được đặt cho một tuyến đường tại TP.HCM, một trường học ở TP.HCM và một trường THCS tại Nghệ An. Hình ảnh của bà thường được nhắc đến như biểu tượng của sự kết hợp giữa người thầy và người chiến sĩ, gắn với các hoạt động giáo dục truyền thống và tưởng niệm lịch sử ở cả TP.HCM và Nghệ An.