Lê Thị Bạch Cát: Cô giáo thể dục xứ Nghệ thành Bí thư Quận đoàn Quận 2, ngã xuống ở hẻm 83 Đề Thám

Bà là con út trong một gia đình ngư dân đông con ở Nghi Thủy. Năm 1958, sau khi học sư phạm, bà dạy ở trường cấp 1 xã Nghi Tân. Bà học thêm sư phạm thể dục, rồi dạy ở Đại học Sư phạm Vinh, trường Huỳnh Thúc Kháng, Đại học Sư phạm Thể dục thể thao Hà Nội và Đại học Từ Sơn.

Tháng 4/1964, bà viết “huyết tâm thư” xin vào chiến trường miền Nam. Mang bí danh Lê Liên Xuân, bà đi trong đoàn K33 vượt Trường Sơn. Năm sau, bà phụ trách công tác sinh viên của Khu đoàn Sài Gòn – Gia Định, rồi được biệt phái đến Đà Lạt xây dựng cơ sở. Trở lại Sài Gòn, bà làm Quận ủy viên phụ trách thanh niên, Bí thư Quận đoàn Quận 2, dùng căn cước mang tên Đinh Thị Lan.

Trong Tết Mậu Thân, bí danh Sáu Xuân, bà ở liên quận 2–4, làm Quận ủy viên và Bí thư Chi bộ vũ trang tuyên truyền. Ngày 5/5/1968, trong đợt tiến công thứ hai, bà cùng đồng đội rút vào hẻm 83 Đề Thám. Một quả pháo làm đồng chí Hà Văn Tiết hy sinh, bà và hai đồng đội bị thương. Bà bảo hai người còn lành lặn rút ra để giữ lực lượng, còn mình ở lại đánh đến hơi thở cuối.

Từ sau năm 1975, người nhà tìm bà. Cha bà mất năm 1990 khi chưa biết nơi em gái nằm lại, rồi cháu ruột Lê Văn Dược tiếp tục tìm hơn ba mươi năm. Tối 20/9/2024, ông nhận tin truy tặng. Hôm nay tên bà được đặt cho một trường học và một con đường ở quận 11 cũ, còn hẻm 83/2 Đề Thám có bia ghi dấu. Hài cốt bà vẫn chưa tìm được.