Lê Thị Bạch Cát - Người giáo viên cách mạng anh hùng

Trong những trang sử hào hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh người nữ giáo viên - chiến sĩ biệt động Lê Thị Bạch Cát là một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và sự hy sinh cao cả. Cuộc đời chị chỉ vỏn vẹn 28 năm, nhưng đã để lại cho thế hệ mai sau một bài ca bất tử về tinh thần cách mạng.

Lê Thị Bạch Cát sinh ngày 10/10/1940 tại làng chài Mai Bảng, xã Nghi Thủy, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An (nay là phường Thu Thủy, thị xã Cửa Lò) - mảnh đất gió Lào cát trắng. Là con út trong một gia nhà nghèo có truyền thống hiếu học, yêu nước, chị sớm thấy cảnh trẻ em "khát chữ" nên đã nuôi khát vọng đến với nghề sư phạm. Năm 1958, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Sư phạm Nghệ An với bằng giỏi, chị được phân công về làm giáo viên Trường cấp 1 Nghi Tân. Nhờ thành tích xuất sắc, chị tiếp tục được cử đi học Trường Sư phạm Thể dục Thể thao Trung ương, rồi được giữ lại làm giảng viên, trở thành một trong những giáo viên đặt viên gạch đầu tiên cho ngành giáo dục thể chất và là người góp phần sáng lập khoa Giáo dục Thể chất Trường Đại học Vinh.

Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, với tinh thần "Dẫu một cây chông trừ giặc Mỹ/ Hơn nghìn trang giấy luận văn chương", người giảng viên trẻ đã viết một bức tâm thư bằng máu xin được vào miền Nam chiến đấu. Bức thư có câu khảng khái: "Em đi trả nghĩa để thầy/ Cầm viên phấn dắt dìu bầy em sau". Ngày 22/12/1964, chị cùng đoàn cán bộ mang mật danh K33 vượt Trường Sơn, sau 86 ngày đêm hành quân gian khổ đã có mặt tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam, mang bí danh "Sáu Xuân".

Tại chiến trường Sài Gòn, chị được giao phụ trách công tác vận động trí thức, sinh viên. Với năng khiếu văn nghệ, giọng hát hay, tay múa dẻo, chị đã cảm hóa, thu phục nhiều trí thức trẻ đi theo cách mạng. Để có vỏ bọc hợp pháp, chị trải qua đủ mọi nghề: thợ may, làm nón, bán rau, bán chanh ớt... Từ đó, chị gây dựng được nhiều cơ sở bí mật trong lòng đô thành Sài Gòn, trở thành Quận ủy viên, Bí thư Quận đoàn, Bí thư Chi bộ Võ trang Tuyên truyền liên quận 2 - 4.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, ngày 5/5/1968, khi đơn vị bị một tiểu đoàn địch bao vây tại hẻm 83/2 Đề Thám, chị bị thương nặng nhưng vẫn bình tĩnh chỉ huy đồng đội chiến đấu. Nhận thấy lực lượng chênh lệch quá lớn, chị ra lệnh cho đồng đội rút lui để bảo toàn lực lượng, còn mình ở lại cản địch. Khi địch tràn lên kêu gọi đầu hàng, chị vừa cương quyết chống trả vừa hô to: "Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm!". Đến khi hết đạn, chị dùng trái lựu đạn cuối cùng diệt thêm 4 tên địch trước khi trút hơi thở cuối cùng.

Ghi nhận những cống hiến to lớn của chị, ngày 20/9/2024, Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Liệt sĩ Lê Thị Bạch Cát. Tên chị đã được đặt cho nhiều con đường, ngôi trường ở Thành phố Hồ Chí Minh, thị xã Cửa Lò và nhiều nơi khác - minh chứng cho một cuộc đời đẹp nhất vì Tổ quốc, vì nhân dân.

Hình ảnh cô giáo Bạch Cát - một tay cầm phấn dạy trẻ, một tay cầm súng chiến đấu - vẫn còn sống mãi trong lòng dân tộc, là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ hôm nay noi theo.