LÊ THỊ BẠCH CÁT – NỮ BIỆT ĐỘNG KIÊN TRUNG GIỮA LÒNG SÀI GÒN
tác giả: Trần Diệp Anh
Lê Thị Bạch Cát, bí danh “Sáu Xuân”, sinh ngày 10/10/1940 tại làng Mai Bảng, xã Nghi Thủy, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình nhà nho có năm người con. Từ nhỏ, bà nổi tiếng thông minh, hiền hậu và giàu nghị lực. Chứng kiến cảnh trẻ em quê hương thiếu thốn việc học, bà chọn nghề giáo để gieo chữ và nuôi dưỡng những thế hệ tương lai.
Năm 1958, bà thi đỗ Trường Sư phạm Thể thao Trung ương. Nhờ thành tích xuất sắc, bà được giữ lại làm giảng viên, từng giảng dạy tại Trường Đại học Sư phạm Vinh, Trường Phổ thông cấp 3 Huỳnh Thúc Kháng và các trường đào tạo thể dục thể thao. Bà là một trong những nhà giáo góp phần đặt nền móng cho giáo dục thể chất nước nhà.
Thế nhưng giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt, trái tim người nữ giảng viên trẻ hướng về miền Nam. Năm 1964, bà viết tâm thư xin được vào chiến trường. Ngày 28/9/1964, bà nhập ngũ và sau ba tháng huấn luyện đã cùng đoàn cán bộ lên đường vào Nam. Sau 86 ngày đêm vượt núi, băng rừng, bà có mặt tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam, mang bí danh Lê Liên Xuân.
Tại chiến trường, Bạch Cát liên tục hoàn thành những nhiệm vụ khó khăn. Ở Đà Lạt, bà gây dựng nhiều cơ sở cách mạng, vận động sinh viên, học sinh và nhân dân tham gia đấu tranh chính trị. Tại Sài Gòn, bà hoạt động dưới nhiều vỏ bọc, từ thợ may, công nhân đến người bán rau, qua đó xây dựng các cơ sở bí mật giữa lòng thành phố.
Tháng 11/1967, bà được giao làm Quận ủy viên, Bí thư Quận đoàn và Bí thư Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên quận 2–4. Trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, bà trực tiếp chỉ huy lực lượng chiến đấu tại nhiều khu vực ở Sài Gòn.
Ngày 5/5/1968, trong một trận chiến tại hẻm 83/2 đường Đề Thám, lực lượng của bà bị bao vây và tổn thất nặng. Để đồng đội rút lui, Bạch Cát ở lại cản địch. Dù bị thương nặng, bà vẫn chiến đấu đến cùng và dùng quả lựu đạn cuối cùng tiêu diệt thêm 4 tên địch trước khi hy sinh ở tuổi 28.
Ngày 18/12/2024, Lê Thị Bạch Cát được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy quả cảm của bà mãi là biểu tượng về lòng yêu nước, trí tuệ, sự hy sinh và tinh thần kiên trung của người phụ nữ Việt Nam.
