Lê Thị Hồng

CÂY CẦU TRE CUỐI XÓM

Mỗi buổi chiều, lũ trẻ trong xóm lại ríu rít đạp xe qua cây cầu bê tông bắc ngang con suối nhỏ. Ít ai biết rằng, ngay bên cạnh cây cầu ấy vẫn còn sót lại vài cọc tre mục nát – dấu tích của một cây cầu tre đã tồn tại hơn nửa thế kỷ.

Một ngày, trong buổi sinh hoạt truyền thống, bác Phạm Văn Khang, cựu chiến binh của xóm, đưa các em đến bên bờ suối.

Bác chỉ tay về những chiếc cọc tre đã ngả màu thời gian rồi hỏi:

– Các cháu có biết vì sao bác vẫn không cho nhổ những cọc tre này không?

Mọi người đều lắc đầu.

Bác mỉm cười:

– Vì ở đây có một câu chuyện mà bác sẽ không bao giờ quên.

Mùa hè năm 1972, chiến tranh ngày càng ác liệt. Quê hương trở thành nơi trung chuyển lương thực, thuốc men và bộ đội hành quân vào chiến trường.

Con suối cuối xóm vốn hiền hòa, nhưng sau những trận mưa lớn nước dâng rất cao. Muốn đưa người và hàng hóa qua, chỉ còn cách bắc một cây cầu tre.

Đêm nào cũng vậy, khi tiếng máy bay vừa ngớt, bà con trong xóm lại lặng lẽ mang tre, dây mây và dụng cụ ra bờ suối.

Không có máy móc.

Không có ánh điện.

Chỉ có những đôi tay chai sần và quyết tâm giữ cho con đường không bị gián đoạn.

Bác Khang khi ấy mới mười bảy tuổi, là thanh niên khỏe nhất xóm. Đêm đầu tiên tham gia bắc cầu, đôi vai bác trĩu nặng những cây tre dài.

Đến gần sáng, cây cầu hoàn thành.

Những đoàn dân công, bộ đội và xe thồ nối nhau vượt suối an toàn.

Nhưng niềm vui chưa kéo dài được bao lâu.

Một buổi trưa, máy bay địch phát hiện cây cầu.

Tiếng bom nổ rung chuyển cả vùng.

Cây cầu tre bị đánh sập.

Ngay chiều hôm ấy, khi khói bom còn chưa tan, bà con trong xóm lại tiếp tục dựng cây cầu mới.

Không ai bảo ai.

Không ai tính công.

Chỉ biết rằng nếu cây cầu không có, những chuyến hàng sẽ bị chậm, những người lính ngoài mặt trận sẽ thiếu lương thực và thuốc men.

Suốt nhiều tháng trời, cây cầu bị đánh sập bao nhiêu lần thì bà con lại dựng lên bấy nhiêu lần.

Có người bị thương.

Có người mãi mãi không trở về.

Nhưng cây cầu chưa bao giờ vắng bóng.

Bác Khang lặng người nhìn dòng nước đang chảy.

– Hồi đó, chúng bác không nghĩ mình làm điều gì lớn lao. Chỉ nghĩ đơn giản rằng, còn giữ được cây cầu là còn góp được sức mình cho đất nước.

Một em học sinh khẽ hỏi:

– Thưa bác, sao bây giờ vẫn giữ lại mấy cọc tre ấy?

Bác cúi xuống, nhẹ nhàng vuốt lớp rêu bám trên thân tre.

– Để thế hệ sau biết rằng, cây cầu bê tông hôm nay được xây bằng xi măng và sắt thép, nhưng nền móng của nó là mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người đi trước.

Các em lặng im.

Dòng suối vẫn róc rách như kể lại câu chuyện năm xưa.

Trước khi ra về, bác Khang dặn:

– Sau này các cháu sẽ xây nhiều cây cầu mới, mở nhiều con đường mới. Nhưng hãy nhớ, điều quan trọng nhất không phải là cây cầu bằng vật liệu gì, mà là nó được xây bằng tình yêu quê hương và tinh thần cống hiến.

Chiều buông xuống.

Ánh nắng cuối ngày phủ vàng lên cây cầu bê tông vững chãi.

Bên cạnh đó, vài cọc tre cũ vẫn lặng lẽ đứng giữa dòng nước, như những người lính già không còn cầm súng, nhưng vẫn âm thầm nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng: hòa bình không tự nhiên mà có; mỗi bước chân bình yên đều được nâng đỡ bởi sự hy sinh của biết bao con người bình dị.