LÊ THỊ HỒNG GẤM – NGỌN LỬA TUỔI 19 TRONG THỜI KHÓI LỬA
LÊ THỊ HỒNG GẤM – NGỌN LỬA TUỔI 19 TRONG THỜI KHÓI LỬA
LÊ THỊ HỒNG GẤM – NGỌN LỬA TUỔI 19 TRONG THỜI KHÓI LỬA
Có những con người dù chỉ sống một quãng đời ngắn ngủi nhưng để lại ánh sáng bất diệt cho muôn đời sau. Giữa những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, một cô gái miền sông nước Đồng Tháp đã sống và chiến đấu như thế – nữ anh hùng Lê Thị Hồng Gấm. Câu chuyện về chị là biểu tượng rực sáng của lòng dũng cảm, của tinh thần yêu nước và khát vọng tự do của tuổi trẻ Việt Nam.
TUỔI THƠ VÀ CON ĐƯỜNG ĐẾN VỚI CÁCH MẠNG
Lê Thị Hồng Gấm sinh năm 1951 tại xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), trong một gia đình nông dân lao động. Từ nhỏ, chị đã được nghe kể về những tấm gương anh hùng của quê hương như Thủ Khoa Huân, Trần Xuân Hòa hay chiến công oanh liệt của nghĩa quân Tây Sơn ở Rạch Gầm – Xoài Mút. Những câu chuyện ấy đã nuôi dưỡng trong chị lòng yêu quê hương và ý chí chống giặc ngoại xâm.
Chân dung nữ anh hùng Lê Thị Hồng Gấm
Năm 1967, khi mới 16 tuổi, Hồng Gấm tham gia lực lượng du kích, làm giao liên xã. Giữa bom đạn và những trận càn quét dữ dội, cô gái nhỏ vẫn kiên cường đưa công văn, dẫn cán bộ vượt qua vòng vây của kẻ thù. Có lần, chị liều mình bơi qua sông để đánh lạc hướng quân địch, giúp đồng đội an toàn thoát khỏi vòng vây.
TỪ GIAO LIÊN ĐẾN NGƯỜI CHỈ HUY TRẺ TUỔI
Năm 18 tuổi, chị được phân công làm xã đội phó xã Long Hưng, tiếp tục hoạt động trong hầm bí mật, ban ngày ẩn nấp, ban đêm đi từng nhà vận động nhân dân ủng hộ kháng chiến, sản xuất và bảo vệ hậu phương. Với tinh thần gan dạ, thông minh và tận tụy, chị nhanh chóng được cấp trên tin tưởng.
Sau đó, chị được điều về làm trung đội phó du kích vành đai liên xã Bình Đức, giáp ranh thành phố Mỹ Tho – nơi giao tranh khốc liệt nhất. Dưới sự chỉ huy của chị, du kích địa phương đã tổ chức hàng chục trận đánh, tiêu diệt và làm bị thương hàng trăm tên địch, bắn rơi máy bay, thu nhiều vũ khí. Với những thành tích xuất sắc, Lê Thị Hồng Gấm được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng miền Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam).
TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG – BẢN ANH HÙNG CA TUỔI 19
Mùa xuân năm 1970, trong một chuyến đi mua lương thực cùng hai nữ du kích khác, chị bị hai chiếc trực thăng HU1A của Mỹ phát hiện. Giữa cánh đồng trống trải, Lê Thị Hồng Gấm bình tĩnh ra lệnh cho đồng đội rút lui, còn mình ở lại chiến đấu. Một mình với khẩu súng trên tay, chị đã bắn cháy một trực thăng, tiêu diệt nhiều tên địch, rồi tiếp tục chiến đấu đến khi bị thương nặng.
Biết không qua khỏi, chị bắn đến viên đạn cuối cùng rồi gắng sức đập gãy khẩu súng, quyết không để vũ khí rơi vào tay giặc. Chị đã anh dũng hy sinh khi mới tròn 19 tuổi, để lại tấm gương sáng chói về tinh thần bất khuất và lòng trung kiên của người con gái miền Nam.
GIAI THOẠI VỀ NGƯỜI CON GÁI ANH HÙNG
Cô gái với khẩu súng trên tay
Trong một lần bị địch bao vây, đồng đội bị thương, Gấm đã ở lại chặn địch để bảo vệ đơn vị rút lui. Khi bị thương nặng, cô vẫn ôm khẩu súng, ném lựu đạn tiêu diệt nhiều tên địch. Trước khi ngã xuống, cô hô vang:
“Hồng Gấm này có chết, nhưng đồng đội và quê hương ta sẽ sống mãi!”
Bức thư gửi mẹ trước khi ra trận
Trước một trận đánh lớn, cô viết thư để lại cho mẹ: “Mẹ ơi, con đi đánh giặc. Nếu con không về, mẹ đừng buồn. Con chết cho Tổ quốc mình được độc lập, mẹ nhé!”. Bức thư được đồng đội giữ lại như một kỷ vật thiêng liêng, thể hiện tình cảm chân thật và ý chí kiên cường của cô gái Gò Công.
HOA CÚC ĐỎ BÊN BỜ SÔNG TIỀN (Truyện khuyết danh)
Dòng sông Tiền vẫn chảy hiền hòa qua những rặng dừa xanh, mang phù sa bồi đắp cho những vườn cây trĩu quả của miền Tây Nam Bộ. Trên bờ sông ấy, người dân truyền nhau một câu chuyện cảm động: nơi khóm hoa cúc đỏ mọc lên rực rỡ quanh năm chính là chỗ chị Lê Thị Hồng Gấm – cô gái trinh sát gan dạ – đã ngã xuống trong một trận chiến ác liệt hơn nửa thế kỷ trước.
Người kể chuyện là một cụ già sống cả đời bên bến sông. Ông kể rằng ngày ấy, vùng Cai Lậy còn nghèo khó, đạn bom liên miên. Trong xóm có cô gái tên Lê Thị Hồng Gấm, tuổi mới mười sáu nhưng đã sớm bộc lộ sự nhanh nhẹn, dũng cảm và tinh thần yêu nước. Cụ già nhớ mãi buổi sáng cuối cùng ông gặp cô – khi Gấm ghé qua bến sông, xin một bông hoa cúc đỏ cài lên ngực áo, nói rằng: “Cháu thích hoa này, vì nó giống màu máu mà tươi như mặt trời.”
Vài ngày sau, tin dữ lan về: chị hy sinh trong trận càn lớn. Nhiều tháng sau, đúng nơi chị ngã xuống, một khóm hoa cúc đỏ mọc lên, rực rỡ quanh năm như sắc máu và lòng trung kiên của cô gái tuổi mười chín. Người dân tin rằng, đó là linh hồn Hồng Gấm hóa thành sắc hoa, nhắc đời sau nhớ mãi người con gái đã hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.
KỶ VẬT CỦA NGƯỜI ANH HÙNG
Thương sao chiếc áo bà ba...
Sau ngày đất nước thống nhất, Bảo tàng Tiền Giang sưu tầm được nhiều hiện vật kháng chiến, trong đó có chiếc áo bà ba trắng của chị Lê Thị Hồng Gấm – chiếc áo chị từng mặc trong những năm tháng hoạt động cách mạng. Trên áo vẫn còn vết khâu vá, mối chỉ mạng chỗ rách gần vai, và màu vải đã ngả vàng theo năm tháng – dấu vết của một thời bom đạn. "Đây là chiếc áo mà chị Lê Thị Hồng Gấm rất thích mặc trong thời gian hoạt động cách mạng. Nó gắn bó cùng chị suốt nhiều năm tháng chiến đấu gian khổ. Khi chiếc áo bà ba này bị cũ, sờn rách... không thể sử dụng được, chị đã gửi về cho má chị cất giữ" - Ông Nguyễn Mạnh Thắng, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Tiền Giang chia sẻ.
Áo bà ba của anh hùng liệt sĩ Lê Thị Hồng Gấm
Cạnh đó là chiếc khăn tay do chính chị Lê Thị Hồng Gấm thêu hình bông hồng với những đường kim tinh tế, tỉ mỉ. Theo thuyết minh của Bảo tàng Tiền Giang, chị từng định tặng chiếc khăn ấy cho em gái Huỳnh Anh, nhưng vì em còn nhỏ nên người mẹ đã cất giữ. Khi chị Hồng Gấm hy sinh, chiếc khăn trở thành kỷ vật thiêng liêng mà gia đình nâng niu, gìn giữ như một biểu tượng của tình chị em và lòng yêu thương sâu sắc.
Khăn tay do chị Lê Thị Hồng Gấm thêu hình hoa hồng
Đặc biệt, trong số những kỷ vật còn lại, chiếc nhẫn vàng 18K mà chị Lê Thị Hồng Gấm luôn đeo trong suốt thời gian chiến đấu vẫn còn nguyên vẹn. Trong trận chiến cuối cùng ngày 18/4/1970, dù bị địch bao vây, chị vẫn anh dũng chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Khi chị hy sinh, bọn địch không thể lấy chiếc nhẫn vì nó đã siết chặt vào ngón tay chị sau bao năm gắn bó. Trước khi tẩn liệm, đồng đội dùng xà bông tháo ra, gửi về cho gia đình chị cất giữ, sau này trao lại cho Bảo tàng Tiền Giang như một kỷ vật thiêng liêng về người con gái anh hùng.
Chiếc nhẫn 18K của chị Hồng Gấm
TÊN CHỊ SỐNG MÃI VỚI QUÊ HƯƠNG
Sau khi hy sinh, Lê Thị Hồng Gấm được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Phong trào học tập tấm gương chị lan rộng khắp nơi. Ở quê hương Đồng Tháp, một đơn vị vũ trang nữ được thành lập mang tên Đại đội nữ Lê Thị Hồng Gấm, tiếp nối tinh thần kiên cường của người nữ anh hùng trẻ tuổi.
Một nữ chiến sĩ trong Đại đội nữ Lê Thị Hồng Gấm
Để tưởng nhớ công lao của chị, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã lập Giải thưởng “Lê Thị Hồng Gấm” – tôn vinh những nữ thanh niên tiêu biểu toàn quốc. Nhiều trường học, đường phố tại TP.HCM, Tiền Giang, Đồng Nai... mang tên Lê Thị Hồng Gấm.
Các đại biểu cắt băng khánh thành Bia chiến tích Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm.
Cảm động trước sự hi sinh ấy, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác ca khúc “Những cánh chim Hồng Gấm” để ca ngợi cô gái đã hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc:
“Khi còn một tên xâm lăng chúng ta còn đi
Lướt qua đạn bom, gian nguy ta quyết bền chí
Dâng tuổi xuân cho đất nước quê hương
Tấm gương Hồng Gấm kiên trung, trong sáng yêu thương
Ta như cánh chim tung bay, vượt qua giông tố ngàn trùng.
Và mỗi chúng ta hãy là một Hồng Gấm anh hùng…”
NGỌN LỬA TUỔI TRẺ CÒN MÃI
Câu chuyện về Lê Thị Hồng Gấm không chỉ là một trang sử hào hùng, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc: Hãy sống có lý tưởng, có trách nhiệm và dám dấn thân. Không phải ai cũng ra chiến trường như chị, nhưng mỗi người đều có thể trở thành “một Hồng Gấm” trong thời bình — biết yêu thương, dám hành động và sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.
LỜI MẸ KỂ VỀ CON GÁI ANH HÙNG (Sáng tác theo lời kể của mẹ chị Gấm)
"Con ơi, con đi chẳng ngoảnh đầu,
Mẹ chỉ kịp nắm tay con thật chặt.
Bom đạn nổ, con hòa vào đất,
Mà nụ cười vẫn sáng giữa gian nan.
Giờ Gò Công rực rỡ ánh trăng vàng,
Lúa trổ bông, mẹ nghe con về hát.
“Mẹ ơi, con vẫn bên người,
Trong mỗi bông sen nở sáng bình minh…”
Nguồn, trích dẫn: https://thanhnien.vn/ky-vat-ky-uc-chien-tranh-ky-vat-cua-chi-le-thi-hong-gam-185240725235010278.html
https://www.qdnd.vn/xa-hoi/chinh-sach/khanh-thanh-bia-chien-tich-trung-doi-nu-le-thi-hong-gam-819875
https://baotanglichsu.vn/vi/Articles/3098/15227/le-thi-hong-gam-nguoi-nu-anh-hung-thoi-djai-ho-chi-minh.html
