Lê Thị Khải

Ký ức được viết thành lời ca

Năm 1965, khi vừa bước sang tuổi 20, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Đó là những năm tháng cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước diễn ra quyết liệt. Nhiều thanh niên khi ấy đã tạm gác lại cuộc sống riêng để lên đường thực hiện nhiệm vụ.

Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Đơn vị đảm nhiệm việc bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, trong đó có tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh.

Công việc hằng ngày của bà và đồng đội là sửa chữa những đoạn đường bị bom phá, đắp lại nền đường, rà phá bom mìn và dọn dẹp vật cản. Công việc tưởng chừng bình thường nhưng luôn tiềm ẩn hiểm nguy.

Bom đạn có thể đánh phá tuyến đường bất cứ lúc nào. Sau mỗi trận bom, những người TNXP lại khẩn trương khắc phục hậu quả. Có khi họ vừa hoàn thành nhiệm vụ thì tuyến đường lại tiếp tục bị phá.

Bà Khải từng bị thương trong một lần thực hiện nhiệm vụ. Tháng 7-1965, bà được cử đi về phía Nam lấy dụng cụ cho đơn vị. Khi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu. Mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.

Đồng đội đưa bà đến bệnh viện gần đó điều trị. Sau khi bình phục, bà trở lại đơn vị. Vết sẹo trên đầu vẫn còn đến ngày nay, nhắc bà về những ngày tháng không thể nào quên.

Đến tháng 12-1969, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, bà xuất ngũ. Nhưng trước khi rời đơn vị, bà có một món quà đặc biệt dành cho đồng đội. Trong đêm chia tay, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.

Bài hát mang trong mình lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, các thương binh và những người đã cống hiến tuổi trẻ. Khi bà thể hiện ca khúc, nhiều đồng đội xúc động.

Đối với họ, từng câu hát đều gợi lại những tháng ngày cùng nhau sống và làm việc giữa chiến trường. Có những người đồng đội đã không còn, có những người trở về nhưng mang theo những thương tích và ký ức suốt đời.

Bài hát vì thế không chỉ là một sáng tác cá nhân mà còn trở thành nơi bà gửi gắm tình cảm với cả một thế hệ. Đó là tình đồng chí, đồng đội và lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh.

Sau khi xuất ngũ, bà Khải trở về quê hương. Nhiều năm qua, bà vẫn tích cực tham gia công tác Hội Cựu TNXP, góp phần giữ gìn tình đồng đội và các hoạt động tại địa phương.

Hơn nửa thế kỷ đã qua, nhưng “Sáng mãi tên anh” vẫn là một dấu ấn trong cuộc đời bà. Bài hát nhắc nhớ về một thời tuổi trẻ đã sống hết mình và một thế hệ đã góp phần làm nên những năm tháng lịch sử đáng tự hào.