LÊ THỊ LỊCH -Người mẹ vừa nuôi giấu cán bộ, vận động quần chúng, vừa trực tiếp chiến đấu để bảo vệ cơ sở

Mẹ Lê Thị Lịch là trường hợp đặc biệt vì được Nhà nước ghi nhận cả với danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Gia đình Mẹ là một cơ sở cách mạng tại Phù Mỹ. Từ cuối những năm 1950, Mẹ cùng chồng và con tham gia tiếp tế lương thực, thuốc men, che giấu cán bộ, nắm tình hình và vận động quần chúng.

Sau khi con Nguyễn Lý bị bắt, tra tấn và hy sinh năm 1962, rồi chồng Nguyễn Nhẫn hy sinh năm 1965, Mẹ vẫn tiếp tục hoạt động. Nguồn quân đội ghi nhận Mẹ tham gia nhiều trận, vận động binh lính rời bỏ hàng ngũ đối phương và duy trì các hầm bí mật ngay trong nhà.

Trong nhà Mẹ có các hầm bí mật thường xuyên che giấu cán bộ huyện và xã. Dịp Tết Mậu Thân 1968, nơi đây còn phục vụ lực lượng chỉ huy, bảo vệ. Hoạt động trong vùng bị kiểm soát đòi hỏi Mẹ vừa giữ kín cơ sở, vừa theo dõi tình hình để kịp báo cho cán bộ.

Ngày 04/02/1970, đối phương bất ngờ bao vây khi trong nhà có năm cán bộ. Mẹ chủ động cản lực lượng truy bắt, dùng lựu đạn đánh trả để những người trong hầm có thời gian thoát. Sau đó Mẹ bị bắt và tra tấn. Những hoạt động trực tiếp, kéo dài và nguy hiểm ấy lý giải vì sao ngoài danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Mẹ còn được truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.