LÊ THỊ MINH THỦY – BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG GIỮA THỜI BÌNH
Trong căn hộ nhỏ 50m2 ở phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, có một người phụ nữ hằng ngày vẫn lặng lẽ đi về giữa những miền ký ức. Đó là mẹ Lê Thị Minh Thủy, sinh năm 1963, người có chồng và con trai là liệt sĩ, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng năm 2018.
Nỗi đau nối dài qua hai thế hệ
Mẹ Lê Thị Minh Thủy sinh ra ở quê hương Thanh Hóa, đến năm 1975 thì rời quê hương theo gia đình vào Nha Trang (Khánh Hòa) sinh sống. Cuộc đời của mẹ dường như được gắn kết bởi những định mệnh nghiệt ngã với bầu trời và màu áo lính. Cha của mẹ Thủy là bộ đội, đã anh dũng hy sinh năm 1968 tại chiến trường miền Nam khi mẹ còn rất nhỏ.
Năm 1984, mẹ xây dựng gia đình với anh Dương Văn Thanh, phi công giảng viên bay. Hạnh phúc giản đơn bên chồng và hai con (con trai Dương Lê Minh và con gái Dương Lê Vân) tưởng chừng sẽ bù đắp cho những mất mát tuổi thơ. Thế nhưng, ngày 29-4-2005 đã trở thành một vết sẹo không bao giờ lành.
Trong ban bay huấn luyện trên bầu trời Nha Trang ngày hôm đó, chiếc máy bay L-39 của Thượng tá Dương Văn Thanh (Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn 910, Trường Sĩ quan Không quân) và học viên gặp sự cố chết máy đột ngột. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, trước mắt là khu du lịch Hòn Ngọc Việt (khu du lịch VinPearl ngày nay) đông đúc du khách, anh đã lệnh cho học viên nhảy dù, còn mình tận dụng những giây cuối cùng để điều khiển máy bay tránh xa khu du lịch. Khi lái được máy bay hướng ra vịnh cũng là lúc độ cao không còn đủ để thoát hiểm, máy bay rơi và anh đã hy sinh. Hai năm sau, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nỗi đau mất chồng chưa nguôi, mẹ Thủy lại phải đối mặt với nỗi lo âu khi con trai Dương Lê Minh quyết tâm tiếp bước nghiệp bay của cha. Dù mẹ nhiều lần khuyên bảo con vì nghĩ tới sự vất vả, nguy hiểm của nghề, nhưng Minh vẫn kiên định bởi sự kính trọng tuyệt đối dành cho người cha anh hùng. Sau những năm tháng học tập xuất sắc ở trong và ngoài nước, Minh trở thành giảng viên bay của Trung tâm huấn luyện bay thuộc Tổng công ty Trực thăng Việt Nam.
Và định mệnh một lần nữa lại thử thách sự tận cùng nỗi đau của mẹ Thủy. Hơn 11 năm sau ngày chồng hy sinh, tai họa lại ập đến với mẹ. Sáng 18-10-2016, chiếc trực thăng EC 130-T2 do Thiếu tá Dương Lê Minh và học viên tham gia huấn luyện bay điều khiển đã gặp nạn tại núi Dinh, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây), nay thuộc TP Hồ Chí Minh. Sau hơn một ngày các lực lượng nỗ lực tìm kiếm, mẹ Thủy nhận được tin dữ, con trai mẹ đã hy sinh cùng đồng đội.
Khoảng lặng trong căn hộ nhỏ
Năm 2016, mẹ Lê Thị Minh Thủy nghỉ hưu sau 35 năm công tác tại Bệnh xá Công an tỉnh Khánh Hòa. Hằng ngày, mẹ sống giản dị, đôi khi tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương để lòng thấy bớt trống trải. Giờ đây niềm an ủi lớn nhất của mẹ là các cháu nội, cháu ngoại. Những lần mẹ lặn lội vào TP Hồ Chí Minh thăm con của liệt sĩ Dương Lê Minh, hay lúc đón các cháu về Nha Trang để “hít hà” hơi thở của biển, nơi ông nội và bố các cháu từng gắn bó, chính là lúc mẹ tìm thấy niềm an ủi lớn nhất đời mình. Con gái thứ hai của mẹ đang định cư ở nước ngoài, một năm đôi lần mẹ cũng sang thăm để tìm kiếm chút hơi ấm gia đình nơi phương xa.
Dù luôn cố gắng tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương để quên đi nỗi buồn, nhưng trong sâu thẳm, mẹ Thủy vẫn mang một nỗi niềm tự ti đầy xót xa. Mẹ tâm sự rằng, mỗi khi xuất hiện ở nơi đông người, trước những lời hỏi han ân cần của mọi người, mẹ lại thấy lòng mình thắt lại. Mẹ sợ cái cảm giác phải khơi lại những vết thương mà thời gian chỉ mới kịp phủ lên một lớp sẹo mỏng manh.
Có những lúc mẹ chọn cách thu mình lại, không phải vì muốn xa lánh mọi người, mà bởi nỗi tủi thân quá lớn khi nhìn thấy những gia đình sum vầy, mẹ lại nhớ về bóng hình người chồng và đứa con trai quả cảm của mình. Mẹ sợ rằng nếu nói ra quá nhiều, mẹ sẽ không ngăn nổi những dòng nước mắt vốn đã cạn khô sau bao năm tháng khóc nhớ chồng, thương con.
Cuộc đời mẹ Thủy là hiện thân của sự kiên cường và đức hy sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam giữa thời bình. Mẹ không chỉ dâng hiến người thân yêu nhất cho Tổ quốc, mà còn tự mình bước qua nỗi đau để tiếp tục sống, tiếp tục yêu thương và là điểm tựa cho các cháu. Giữa sóng biển rì rào, hình ảnh Bà mẹ Việt Nam anh hùng sống một mình trong căn hộ nhỏ, hằng đêm vẫn lặng lẽ nhìn ra phía biển - nơi chồng, con mình đã hy sinh để bảo vệ sự bình yên cho đất nước, là một biểu tượng lay động về nghị lực sống giữa đời thường.
29. MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ THANH XUÂN: TRỌN ĐỜI VỚI NƯỚC NON
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thanh Xuân, sinh năm 1950, thường trú ở Tổ dân phố Long Hồ Hạ 2 (phường Kim Long, thành phố Huế), có con trai là Thượng tá Trần Minh Hải, Phó tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) hy sinh ngày 13-10-2020 khi thực hiện nhiệm vụ cứu dân tại Thủy điện Rào Trăng 3.
Bản thân Mẹ là thương binh nặng với tỷ lệ tổn thương cơ thể 81% và bị nhiễm chất độc da cam. Chồng Mẹ, ông Trần Thiên Cường, cùng tuổi, cùng quê, cùng theo cách mạng tham gia kháng chiến, cũng là thương binh 4/4.
Cuộc đời hoạt động cách mạng
Cuộc đời của Mẹ là cả một chặng đường dài gian nan, vất vả nhưng kiên cường, bất khuất và đầy vinh quang.
Năm 1964, khi mới 14 tuổi, Mẹ xin gia đình đi theo cách mạng vào du kích chiến đấu tại xã Hương Thọ (huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế). Mặc dù tuổi nhỏ, dáng người thấp bé, nhưng ở mẹ luôn toát lên sự nhanh nhẹn, thông minh và bản lĩnh. Mẹ đã được các anh, chị lãnh đạo tin tưởng giao nhiệm vụ đưa thư báo, tiếp tế lương thực, nuôi quân, cùng du kích xã vót chông, làm cạm bẫy, sản xuất các loại vũ khí thô sơ phục vụ những trận đánh của du kích địa phương.
Tháng 1-1965, sau một năm làm du kích xã, mẹ được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ Xã đội phó kiêm tổ trưởng sản xuất vũ khí tự tạo. Trong hai năm liền 1965, 1966, Mẹ cùng anh em xã đội và bộ đội địa phương tham gia nhiều trận đánh góp phần tiêu diệt lực lượng, phương tiện của địch. Mẹ Nguyễn Thị Thanh Xuân cho biết, nhớ nhất là trận đánh tại thôn La Khê, đánh chìm một sà lan tự hành chở lực lượng, vũ khí, lương thực của Mỹ trên thượng nguồn sông Hương vào khoảng giữa năm 1966. Trận đó, Mẹ cùng anh em mật phục bên bờ sông Hương, khi chiếc sà lan vừa đến trong tầm ngắm, hàng loạt đạn AK và các loại bộc phá, mìn đồng loạt điểm hỏa đánh chìm chiếc sà lan địch, tiêu diệt gọn 30 tên Mỹ-ngụy.
Những năm 1967, 1968, do yêu cầu, nhiệm vụ, Mẹ Nguyễn Thị Thanh Xuân được cấp trên điều động giữ chức vụ Chủ tịch phụ nữ xã kiêm Đội trưởng đội Binh địch vận. Trên cương vị được giao, Mẹ cùng các chị em trong Hội phụ nữ xã đã tuyên truyền, vận động được 12 binh lính ngụy ở Đồn khe Kẹm, quận Nam Hòa quay về với cách mạng.
Trong số đó, có anh Nguyễn Văn Hóa gia nhập du kích xã, phấn đấu lên xã đội phó và đã hy sinh trong một trận tập kích của quân Mỹ-ngụy. Trận đó, Mẹ cùng anh chị em đang tổ chức các cuộc đấu tranh địch vận, thì bất ngờ bị địch bao vây, tập kích. Đồng chí Hóa xã đội phó và một số cán bộ hy sinh, Mẹ bị thương nặng do các mảnh đạn xuyên vào phía sau cột sống. Do vết thương quá nặng, nên Mẹ Xuân đã bị liệt hai chân, tỷ lệ thương tật 81%.
Năm 1970, Mẹ Nguyễn Thị Thanh Xuân được cấp trên cho ra Bắc học văn hóa tại Trường Văn hóa Hải Hưng. Tại đây, mẹ gặp ông Trần Thiện Cường, cùng quê, cùng chiến đấu tại địa phương, cũng đang được học văn hóa cùng trường. Hai người đã yêu mến nhau, nên duyên vợ chồng. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, mẹ Nguyễn Thị Thanh Xuân về làm tại Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Bình Trị Thiên, còn chồng mẹ làm Bí thư xã Hương Mai, Hương Trà, cho đến khi cả hai vợ chồng cùng nghỉ hưu, nghỉ chế độ.
Người con liệt sĩ
Khi được hỏi về người con liệt sĩ - Thượng tá Trần Minh Hải hy sinh khi làm nhiệm vụ giúp dân, cứu dân tại Thủy điện Rào Trăng 3, Mẹ Xuân nghẹn ngào: “Khi nhận được tin Hải hy sinh, mẹ như đứt từng khúc ruột con ạ. Hải là niềm tự hào của mẹ, gia đình và cả dòng họ. Nó rất có hiếu với bố mẹ, chu toàn với vợ con, hết lòng vì công việc của đơn vị. Mất mát quá lớn, nhưng mẹ phải nén đau thương để động viên con dâu và hai cháu nội vượt qua mọi khó khăn, ổn định cuộc sống con ạ...!”.
Thượng tá Trần Minh Hải, sinh năm 1979, được đào tạo bài bản tại Trường sĩ quan Lục Quân 2, Học viện Lục quân, đã trải qua nhiều chức vụ từ chỉ huy cấp Trung đội, Đại đội, Tiểu đoàn, Phó tham mưu trưởng, Tham mưu trưởng Ban CHQS huyện Nam Đông, Chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện Phú Lộc, Phó tham mưu trưởng tác chiến Bộ CHQS tỉnh Thừa Thiên Huế. Dù ở bất cứ cương vị nào, đồng chí cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, năm nào cũng được khen thưởng.
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thanh Xuân tâm sự: "Thời gian trôi qua, Mẹ cũng đã nguôi ngoai phần nào khi thấy con dâu, cháu nội giỏi giang, ngoan ngoãn con ạ. Mẹ rất mừng vì con dâu mẹ - Thiếu tá Hoàng Thị Hạnh Phúc, cán bộ Ban Chính sách, Bộ CHQS TP Huế luôn giỏi việc cơ quan, đảm đang việc gia đình. Hai cháu nội của mẹ - Trần Hoàng Minh Sơn và Trần Hoàng Minh Nghĩa đang học lớp 12 và lớp 8, đều học giỏi, chăm ngoan, biết giúp đỡ mẹ làm việc nhà. Nhìn thấy con cháu rứa là mẹ yên lòng con ạ...!”.
Mẹ đi theo cách mạng từ nhỏ, vào Đảng khi mới 16 tuổi. Mẹ được Chủ tịch nước tặng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhì. Cuối năm 2026, Mẹ sẽ tròn 60 năm tuổi Đảng. Cả một đời đi theo cách mạng, cống hiến cả tuổi thanh xuân, hy sinh cả xương máu của Mẹ và con trai cho Tổ quốc. Mẹ đã trọn đời với nước non!
